Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə Hava Durumu

Dirilik suyu – Bəzi xüsusiyyətlərinə görə dünyada bənzəri olmayan İstisu

Tarix:25-11-2016, 14:39 Baxış Sayı:555 Kateqoriya:Manşet, Qarabağ, İşğal Əraziləri

Dirilik suyu –  Bəzi xüsusiyyətlərinə görə dünyada bənzəri olmayan İstisu

Təbiətin Azərbaycana bəxş etdiyi min bir nemətdən biri də bizi dünyaya tanıdan və loğman kimi neçə milyon insanı sağaldaraq həyata qaytaran dirlik suyu –Kəlbəcər rayonunda çıxan İSTİSUDUR.

İstisu Kəlbəcərin qərb hissəsində silsilə dağ yamaclarındadır. Göyçə gölündən 300 verstlik yolda yerləşir. Dəniz səviyyəsindən 2225 metr yüksəklikdədir. Oradan dəmiryol stansiyasına (Ağstafaya) 112 verstlik maşın yoludur. Yevlax-Bərdə dəmir yolu ilə isə İstisuya Tərtər-Ağdərədən keçən yol 200 km-dir. Kəlbəcər-İstisu arası isə Tərtər çayı boyunca uzanan maşın yolu ilə 25 km-dir. 1940-cı ildə 2 sahədə (Kəlbəcər-Ağdərə, Kəlbəcər-İstisu) İstisu-Tərtər yolu çəkilmişdi.

Azərbaycan təbiətinin bilicisi, mərhum akademik Mirəli Qaşqayın gözü ilə bu yerlərə baxsaq və dili ilə desək, belə alınardı: “...Kəlbəcər rayonundakı İstisu mineral su bulağı təbiətin gözəl hədiyəsidir. Öz kimyəvi tərkibi və fiziki xüsusiyyətlərinə görə, bu sular dünyada məşhur olan Karlovı-Varı bulaqlarının (Çexoslovakiyadadır) eynidir və bəzi xüsusiyyətlərinə görə dünyada yeganədir”.

O, zamanın ən körkəmli kimyaçı alimi E.E.Karstenski Kəlbəcər ərazisindəki mineral suları yoxladıqdan sonra, İstisuyun müalicəvi əhəmiyyətini daha yüksək (hətta- Karlovı-Varıdan da yüksək) qiymətləndirmiş və bu mülicə otağının təkcə bu əraziyə, Azərbaycana, SSRİ-yə deyil, dünyaya şöhrət gətirəcək bir mənbə olduğunu göstərmişdir.

İstisuyun istiliyi 58,8 0C qədərdir. Cəmi mineralların sayı 6,7 qrama çatan 1 litr suyun tərkibi göstərir ki, litium, brom, yod, mərgümüş, fosfor, sink, med, nikel, maqnezium, dəmir və s. kimyəvi maddələrlə zəngindir. Bu bulaqlardan biri 8 metrədək hündürlükdə fəvvarə vurur. Verilən məlumatlar göstərir ki, İstisu mənbələrindən hər il 3 milyard 963 mln. litr su çıxır. Sudolduran sexlər isə bunun cəmi 22 mln. litrindən istifadə edir. Qalan 3 milyard 941 milyon 316 min litr su havayı axıb gedir. Axan sular yığılıb satılsaydı ildə 630mln 610min 560 manat gəlir əldə etmək olardı.
İstisu mineral bulaqları 1138-cu ildə güclü zəlzələ zamanı yerin qabarması, çatlaması nəticəsində əmələ gəlmişdir. İstisu mineral bulaq suyu hipertermal, karbon qazlı, hidrokarbonatlı-xloridli-sulfatlı-natriumludur. İstisu mineral bulaqları fəaliyyətdə olan 12 bulaqdan ibarətdir. 1 saylı buruq quyusundan çıxan suyun kimyəvi tərkibi.

M4,9 CO7,1 HCO3S3. C134 SO41 T 61 dərəcə C-dir.

Na75. Ca14
Çexiyanın Karlovi-Vari və Ermənistanın Cermuk mineral sularına yaxındır. Bu mineral bulaqların suyu müalicə məqsədilə içilir və ondan vanna kimi istifadə edilir. İstisu kurortunda mədə-bağırsaq xəstəliyinə, maddələr mübadiləsi pozğunluqlarına, sinir sistemi, hərəkət orqanları və ginekoloji, uroloji xəstəliklərə tutulanlar müalicə olunurlar. İstisu mineral bulaqlarının suyundan alınan duzlar xronik qəbizlik, qaraiyər, öd kisəsi, qastrit və s. xəstəliklərin müalicəsində işlədilir.
İstisuit mineralı. – amfibol qrupuna aid olan mineraldır. Onun tərkibi belədir.

7,6 (Ca, Na) 0,5 (A1 Fe+3) (Si4O11) 2H2O
Sütunvari kristallar və lifli (uzunluğu 2-3 sm) aqreqatlar əmələ gətirir. Külü boz rənglidir. Sərtliyi 5-5,5-dir. Kəlbəcər rayonu ərazisindəki Dəlidağ intruzivi ətrafındakı kontakt-metasomatik mineral assosiasiyasında vollastonitlə sıx paragenezdə rast gəlir. Burada istisu qarnitoit intrusivinin əhəngdaşı ilə kontaktında əmələ gəlmişdir.

İstisu mineralı Kəlbəcər rayonundakı İstisu kurortunun adındandır.
(http://kalbajar.wixsite.com/kalbajar93)

Dirilik suyu –  Bəzi xüsusiyyətlərinə görə dünyada bənzəri olmayan İstisu

Həbib Misirov

SON XƏBƏRLƏR
“Əfqaninin milli vəhdət fəlsəfəsi və Türk dünyasının aydınları” mövzusunda növbəti diskussiya
ÖTƏRXAN ELTAC: QARDAŞ QİSASINI ALMAĞA GƏLDİM
Kikboksçular Şəhidlər Xiyabanını ziyarət ediblər
Türkçülüyün kiçik Turanı: Azərbaycan Cümhuriyyəti! IV yazı
Cəbhədə erməni kəşfiyyatçı öldürüldü
Tanınmış aktyor: "Laçınlılar Andronikin qabağına çıxıb, onu məhv edə bilir..." — MÜSAHİBƏ
20 Yanvar faciəsindən 27 il ötür
BAO təmsilçiləri Qırğızıstan səfirliyində olublar
Şəhidlər xiyabanı ziyarətçiləri qəbul etməyə hazırdır
`Sarkisyan Azərbaycan vətəndaşıdır` - Əli Həsənov
İranda Yeni "Türk açılımı". Türk fraksiyası İranın Qarabağ siyasətinə təsir edə bilərmi
"20 Yanvar” şəhidlərinin Vikipediya səhifəsi yaradıldı
"Qafqaz" universitetinin müəllimləri nazirliyə çağırıldı
UEFA `Qarabağ`a 980 min avro verdi
"20 Yanvar şəhidlərinin qanlı paltarları bu günə qədər saxlanılır"
Poroşenko: Ukrayna Dağlıq Qarabağdakı separatçı rejimi heç vaxt tanımayacaq
Obama: “Fələstin dövləti yaranmasa münaqişə həll olunmayacaq”
Şəhid zabitimiz Fərid Əhmədovun doğum günüdür - VİDEO
Laçınlı gənc şair: "Ermənilər oranı da atəşə tutdular, artıq yaşamaq çətinləşirdi...”
DİQQƏT: Bu avtobuslarda da kameralar quraşdırıldı
Sosial evlər neçəyə olacaq? - MİDA rəhbəri açıqladı
Davosda Azərbaycan və Ukrayna prezidentləri arasında görüş olub
Vaqif Əsədov: `Təcili yardım maşınlarına kameralar quraşdırılarsa...`
Sumqayıtda şəhid Nəcməddin Savalanov haqqında filmin təqdimatı keçirildi
Azərbaycanlı məktəbli ermәnini 10:0 uddu
Serbiyanın səfiri MEK-ə kitablar hədiyyə etdi
Ötən il Azərbaycan iqtisadiyyatı nə qədər geriləyib - SON RƏQƏMLƏR
Rusiya və Avstriya XİN başçıları Dağlıq Qarabağ münaqişəsini müzakirə ediblər
Qafqaz Universitetinin tələbələri digər ali məktəblərə yerləşdiriləcək
Xəbərdarlıq: Qar yağacaq