Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Stalin Azərbaycandakı bu qalada cəza çəkib

Tarix:27-09-2016, 11:48 Baxış Sayı:1733 Kateqoriya:Manşet, Abidələr

Stalin Azərbaycandakı bu qalada cəza çəkib
Ötən əsrin əvvəllərində burada 3 minə yaxın məhbus olub. Onlara 4 böyük, 14 kiçik nəzarətçi nəzarət edib. Binada 2 tibb kamerası fəaliyyət göstərib.

Qalalar tarixən, uzunmüddətli dairəvi müdafiə üçün hazırlanan, daim qarnizonu, silahları, ehtiyatları olan strateji əhəmiyyətli məntəqə rolu oynayıb. Qədim dövrlərdə torpaq bəndlər, ağac, kərpic, daş və sair divarlarla əhatə olunan müdafiə istehkamı qurulardı. İnşaat işlərinin təkmilləşdirilməsi qədim şəhərlər ətrafında kvadrat və ya dairəvi şəkilli qülləvari divarlar çəkməyə imkan verdi. Divarların hündürlüyü 9-10 metrə, bəzi hallarda 30 metrə çatırdı.

Azərbaycanda ən qədim qalalar siklop tikintilərdir. Qalaların təsnifatını verərkən demək lazımdır ki, feodalizm dövründə şəhərlərin ətrafı ikiqat, üçqat divarlarla və xəndəklərlə də əhatə olunurdu. Bu tip qalalar üçün dördkünc, dairəvi və yarımdairəvi bürclər xarakterikdir.

Azərbaycan ərazisində bir çox qalalar mövcud olub və belə qalalardan biri də Lənkəran Qalasıdır (yaxud Dairəvi Qala). Bu qala rusların 1727-ci Xəzərin Lənkəran sahillərində yerləşməsi və möhkəmlənməsi üçün tikilən 3 qaladan biridir.

Tədqiqatçı Ayaz Əhmədovun Sputnik-in bölgə müxbirinə verdiyi məlumata əsasən, qalanın cənub və şimal-şərq hissəsində 2 dairəvi istehkam-dayaq məntəqəsi olub: "Bunlardan biri hal-hazırda Lənkəran şəhərinin mərkəzində "Mayak" binası kimi istifadə edilən binadır. Digəri isə şəhərin başqa bir hissəsində olan və uzun illər həbsxana kimi istifadə olunan Dairəvi Qaladır. Bəzi mənbələrdə hər iki istehkam arasında yeraltı yol olduğu qeyd olunur. Bu yeraltı yolda iki nəfər ayaq üstə və yan-yana sərbəst hərəkət edə bilib. Sözügedən yolun işıqlandırılması üçün hər 2 metrdən bir rəflərdə qoyulan saxsı qablarda çıraqlar yandırılıb".

Müsahibimiz bu istehkamların 1869-cu ilə kimi mühüm müdafiə və dayaq məntəqəsi rolu oynadığını deyib: "1869-cu ildə bu məntəqələrin birində, daha doğrusu şimal-şərq hissəsindəkində olan istehkamın üzərinə silindr şəklində tikili əlavə olunub və donanmaya təhvil verilib. Məhz 1869-cu ildən bu bina Lənkəranda "Mayak" kimi bu günə kimi istifadə edilir".

"Lənkərançay yaxınlığında, daha dəqiq cənub hissəsində olan digər istehkam-dayaq məntəqəsi Çar Rusiyası və eləcə də Sovet dönəmində bina həbsxana kimi istifadə edilib. Bu binada 140 nəfər məhbusun cəza çəkməsi nəzərdə tutulsa da, öncə buraya 268 nəfər məhbus yerləşdirilib", — tədqiqatçı vurğulayıb.

Onun sözlərinə görə, "Lənkəran ensiklopediyası"nda yazılan məlumata əsasən, Dairəvi qalada 1911-ci ildə 2668 nəfər məhbus cəza çəkib: "Onlara 4 böyük, 14 kiçik nəzarətçi nəzarət edib. Binada 2 tibb kamerasının hərəsində 15 nəfər olmaqla, eyni vaxtda 30 məhbus müalicə olunub. 1965-ci ildə Dairəvi qalada fəaliyyət göstərən həbsxana ləğv edilib. 1970-90-ci illərdə bina tikiş sexi kimi fəaliyyət gstərib. 2010-cu ildə bina təmir edilib və yerli əhəmiyyətli memarlıq abidəsi kimi qorunur". Bəzi mənbələrdə qeyd olunur ki, 1903-04-cü illərdə poçt qatarını qarət etdiyinə görə həbs olunan və o dövrdə "Koba" ləqəbi ilə tanınan İosif Stalin bu qalada cəza çəkib. Hazırda binada Lənkəran Şəkil Qalereyası fəaliyyət göstərir./Sputnik/

Karabakhmedia.az


SON XƏBƏRLƏR
"BİR KƏRƏ YÜKSƏLƏN BAYRAQ BİR DAHA ENMƏZ!"
"MQSİPHK" İctimai Birliyi Ağcabədi rayonunda tədbir keçirəcək
Tramp Səudiyyə Ərəbistanına yola düşüb
Yasəmən - ayrılığın adı
Boksçularımız İslamiadanı 7 medalla başa vurdu
ATƏT MQ həmsədrləri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında gərginliyin artmasına dair bəyanat yayıblar
Mirşahinin qardaşı həbs edildi
Avropa Parlamentinin deputatları Azərbaycana səfər edəcək
"Surət Hüseynov demişdi ki, Laçını alsaq Elçibəyi devirə bilməyəcəm" - Sabiq qərargah rəisindən şok açıqlamalar
Azərbaycanın futbol üzrə milli komandası finala yüksəlib
25 ildir Laçını yuxularda görürük...
Azərbaycanın milli avtomobil brendinin dizaynı hazırlandı – FOTO
Laçının işğalından 25 il ötür
Ölümün ən gözəli də sənin oldu - Şəhid Milli Qəhrəmanımız yubiley yaşında...
Üzeyir bəyi sintezator çalmağa məcbur edənlər
And içdik ki, komandiri güllələyək
Ötərxan Eltac: TƏCİLİ ŞUŞANI QAYTAR, YOXSA...
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
Ərdoğan: “Türkiyə PYD/YPG-nin maraqlarını heç vaxt nəzərə almayacaq”
Prezident İlham Əliyev AXC-nin 100 illiyi ilə bağlı sərəncam imzaladı
Ölüm sevinməsin - Kimlər keçdi bu dünyadan
Azərbaycanı xaricdə necə tanıtmalı?
Bahar Muradova Zahid Oruca səsləndi: Bəlkə imkan verəsən danışaq?!
"Rusiyanın Dağlıq Qarabağ münaqişəsindəki təkbaşına vasitəcilyindən də imtina etməliyik" – Politoloq
Şəhid Məzahir Bayramovun doğum günüdür
İdmançımız dördüncü qızıl medalını qazandı
Laçın - Qaragöl dövlət təbiət qoruğu - FOTO
Avropada Azərbaycan diaspor təşkilatları arasında əməkdaşlıq güclənir
Laçının işğalı ilə bağlı həqiqətlər - Laçın alayının sabiq qərargah rəisi danışır (MÜSAHİBƏ)
Yetimliyimizin 25 ili tamam olur!