Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Qarabağ mətbəxi: Laçın təamları

Tarix:24-01-2016, 01:02 Baxış Sayı:982 Kateqoriya:Manşet, Bölgə Özəlliyi

Qarabağ mətbəxi: Laçın təamları Bölgələrimizin şahı- Qarabağımızın gözəl guşələrindən biri olan Laçın mətbəxindən, Laçının milli yeməklərindən ağızdolusu danışmaq olar. Hər qarışında bərəkət, gözəllik olan bu bölgəmiz öz mədəniyyəti və əsrarəngiz təbiəti ilə hər zaman diqqət mərkəzində olmuşdur. Məhz buna görə də 20 ildən artıqdir ki, düşmənlərimizin əsarəti altındadır. Lakin buna baxmayaraq, biz Qarabağımızın hər bir adət-ənənəsini, milli-mənəvi dəyərlərini qoruyub saxlayırıq. Qarabağımızın milli mətbəxi də bu sıraya aiddir.

Laçın rayonu Kamallı kənd sakinləri 76 yaşlı Sürəyya Həsənova və 75 yaşlı Minayə Nəsibova Laçın mətbəxi haqqında fikirlərini, Laçın mətbəxinin dadlı təamlarının hazırlanma qaydasını “KarabakhİNFO.com” beynəlxalq e-jurnalı ilə bölüşdülər.

Sürəyya nənənin Laçın mətbəxi barədə fikirləri olduqca maraqlıdır.
Sürəyya nənə dərindən bir ah çəkərək Laçında keçirdiyi günlərini xatırlayır: “Məlum olduğu kimi, Qarabağımızın gözəl guşələrindən olan Laçın, öz mətbəxi ilə digərlərindən seçilir. Buraya ətdən hazırlanmış növbənöv yeməklər, plovlar, sacüstü lavaşlar da daxildir. Laçın təbiətinin zənginliyi onun mətbəxinə də təsir etmişdir. Dağların, meşələrin çoxluğu burada yaşayan əhaliyə qoyunçuluqla məşğul olmağa imkan vermişdir. Buna görə də burada yeməklərin əksəriyyəti quzu ətindən hazırlanır. Ət müxtəlif şəkildə plovlara və çilovlara qara kimi istifadə olunur”.

Qarabağ mətbəxi: Laçın təamları Sürəyya nənə həmçinin qeyd etdi ki, Laçın rayonunda xeyir və şər məclislərində çəkisi 200-350 qr-dan böyük olan bir büküm dolma təqdim edilirdi.

Sürəyya nənə əvvəlcə quzu ətindən hazırlanmış “Bozartma” haqqında məlumat verdi: “Təzə quzu ətindən hazırlanmış bu yeməyin hazırlanma qaydası elə də çətin deyil, müəyyən miqdarda quzu ətinin üzərinə iri halda soğan doğranılır, zövqə görə duz, istiot və üzərinə çıxana qədər su əlavə olunur. Sonra isə ağzıbağlı halda yemək suyu dibində qalana qədər öz buğunda bişirilir. “Bozartma” həmçinin zövqə görə qatıqla da yeyilir.

“Hər bir bölgəyə məxsus plov Laçında da özünəməxsus zövqlə hazırlanırdı.Üzərinə zəfəran əlavə olunmuş düyü süfrəyə dadı dillər əzbəri olan aşqara ilə verilirdi. Turşu , şabalıd, kişmiş, albuxara, qarabag metbexiqaysı və xırda doğranılmış quyruq və quzu əti ilə hazırlanmış aşqara xüsusi dadı ilə zövq oxşayır” deyə Sürəyya nənə Laçın plovunun özünəməxsusluğundan danışıb.

Nənəin sözlərinə görə, Laçın kətələrinin özünəməxsus dadı olurdu: “Digər təamlar sırasına nəzər salsaq Laçın dağlarında bitən göyərtilərdən hazırlanmış kətələrə də rast gələ bilərik. Hazırlanma qaydası digər kətələrlə eyni olsa da lakin tərkibindəki göyərtilər qutabayrıca dad verir. Yalnız Laçın dağlarında bitən “Qırppığım” adlanan göyərti bu kətəyə xüsusi dad verir. Bu göyərtinin adına görə də kətə “Qırppığım” kətəsi adlanır”.

Hər bir Azərbaycan yeməyinin əsasını çörək təşkil edir. Laçında çörəyin müxtəlif növlərini bişirirdilər: külləmə, bozlamac, təndir, lavaş, fətir və s. kimi çörək növləri vardir. Qədim zamanlardan sac üzərində lavaşlar bişirmək nənələrimizin adəti olub. Laçın camaatı bu adəti bu gün də qoruyub saxlayır. Ocaq qalanır və sac üzərində kağız nazikliyində lavaşlar bişirilərdi, bişirilən yuxalar üst-üstə yığılırdı və süfrəyə veriləndə üzərinə su səpirdilər. Lavaşların əsas özəlliyi uzun müddət qalması və tez xarab olmamasındadır.Yuxaya lavassu və qurumuş ət əlavə etdikdə hərrə, xəşil tipdə xörək hazırlana bilərdi.

İlin istənilən fəslində hər bir insana xüsusi zövq verən somavar çayi Laçın mətbəxinin ayrılmaz hissəsidir.

Somavar çayı ilə birlikdə süfrəyə Laçın dağlarından yığılmış meyvələrdən hazırlanmış çeşidbəçeşid mürəbbələr verilərdi. Zoğal, murebbemoruq kimi meyvələrdən hazırlanan mürəbbələr həmçinin qış fəslində müxtəlif növ xəstəliyin qarşısını almaq məqsədi ilə də istifadə olunurdu.

Təbiətin zənginliyi burada arıçılığın inkişafina şərait yaradıb. Min bir dərdin dərmanı hesab olunan bal səhər yeməyində kərə yağı ilə birlikdə süfrəyə verilərdi.
Qarabağ mətbəxi: Laçın təamları Minayə nənə də Laçında keçirdiyi günləri ağrı-acı ilə xatırlayaraq zəngin Laçın mətbəxi barədə məlumatlar verib: ““Qovurma” adlanan yemək Laçında daha çox məşhur idi. Həm quzu, həm də mal ətindən hazırlanması mümkün olan bu yemək həmçinin dağ sakinlərinin qış azuqəsi sayılırdı. Yeməklərin çoxunda istifadə olunan quzu quyruğu bu yeməkdə də istifadə olunurdu. Zövqə görə tərəvəzlərdən də istifadə oluna bilərdi. Belə ki, quzu quyruğunda qovrulmuş ət hətta qış fəslinə qədər qalır və öz dadını itirmirdi”.

Balıq buğlaması – Laçın çaylarında üzən qızıl balıqdan, kələm turşusundan, pomidor, bibər, zirə, soğan ,sarımsaq, duz və istiotdan hazırlanır.

Kabab- təzə göyərti, sumax və narşərab və s. ilə təqdim edilir. Kababda istifadə olunan ət doğranılır, basdırma isə bişməzdən əvvəl soğan, sirkə və limon turşusundan saxlanılan ətdir. Kababın digər formasi olan lülə-kabab, qiymələnmış ətdən hazırlanan, şişə keçirilib bişirilən xörəkdir.

Minayə nənə Laçının qədim təamlarından sayılan “Bağırbeyni” bagirbeynihaqqında danışdı: ““Bağırbeyni” adlanan yemək quzu beyni, qaraciyər, qoyun quyruğundan hazırlanırdı. Bağırbeyni tarixi yeməklərdən biridir, çox qədim yeməklərdəndir. Bağırbeyni eyni zamanda dadlı və xeyirlidir”.

Sözsüz ki, Ənənəvi milli mətbəx mədəniyyətimizin tərkib hissəsi olan Qarabağımız və onun ətraf rayonlarının gözəlliyi, özəlliyi haqqında səhifələrlə yazmaq mümkündür. Yazmaqla tükənməz. Bitməz…
(Karabakhinfo.com)

Minayə Nəsibova

SON XƏBƏRLƏR
TORPAĞINA BAŞ ƏYƏRƏM EY VƏTƏN !
Bu gün Böyük Turançı Ziya Gökalpın doğum günüdür
Qubadlı rayon Tarix-Diyarşünaslıq muzeyi
Dağların Laçın aşığı - FOTO
“DQR”in sabiq “müdafiə naziri” saxlanılıb
Yeni dərs ili üçün tələbə qəbulu qaydaları açıqlandı
Sabah Azərbaycanda müşahidə olunacaq hava proqnozu
21 Azər soyqırımı haqqında kitab işıq üzü görüb
Turan-İran, yoxsa Turan-Avropa qarşıdurması? - I yazı
Diaspor sədri Novruz bayramı münasibəti ilə Azərbaycan xalqını təbrik etdi
Müdafiə naziri Novruz bayramı münasibətilə hərbi hospitalda olub
Azərbaycan filmləri beynəlxalq festivalda nümayiş etdiriləcək
Novruz bayramı münasibətilə hərbi hissələrdə “Açıq qapı” günü keçirilib
“Hiss edirsən ki, yaz gəlir, o, yaz ki…” – DEPTATNDAN “NOVRUZ” TƏBRİKİ
Həm vuranıq, həm hədəfiz biz!
Haşimov, vot vaşi artilleriya!
Dillərin toqquşması: İranda yaşayan Türklərin arasındakı ikidilliliyə ötəri bir baxış
Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd olunur
Suriya rəhbərliyi BMT-nin xüsusi elçisini qəbul etməkdən imtina edib
Azərbaycan Cümhuriyyətini devirmək üçün «Qarabağ qiyamı»
Metroda baş verən terror aktından 23 il ötür
Bakıda DYP avtomobili ağır qəza törətdi: Yaralılar var
Ermənilərin gözü qarşısında onların bayrağına tüpürən azərbaycanlı əsir
Bütöv Azərbaycan tonqalı ətrafında Novruz şənliyi - FOTOLAR
Tramp: “Almaniyanın NATO və ABŞ-a böyük məbləğdə borcu yaranıb”
Müdafiə naziri bir qrup hərbi qulluqçuya "polkovnik" hərbi rütbəsi təqdim edib
Türkiyənin məşhur jurnalistləri Bilik Fondunda oldular
Faiq Ələkbərli Ankarada Türk Birliyindən, Konyada isə Alparslan Türkeşdən danışacaq
Evini satıb Qarabağ haqqında film çəkdi
Bakıda Macarıstan Günləri keçirilib