Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Dini-ideoloji təhlükəsizlik


Tarix:2-12-2015, 10:03 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Dini-ideoloji təhlükəsizlik

Dr. Ağasəlim Həsənov

Bu gün dünya xalqlarının öz tarixi köklərinə, milli-mənəvi dəyərlərinə marağı müxtəlif formalarda təzahür edir – qədim adət-ənənələri dirçəltmək istəyindən başlayaraq öz milli ideologiyalarını yaratmaq istəyinədək olan tendensiyalar hələ də müşahidə olunmaqdadır. Həmçinin dünyanın bugünkü siyasi, mədəni və ideoloji mənzərəsi gənc müstəqil dövlət üçün ideoloji təhlükəsizlik məsələlərini daimi diqqətdə saxlamağı zəruri edir. Qeyd edəki ki, milli təhlükəsizliyin ən vacib aspektlərindən biri ideoloji təhlükəsizliklə bağlıdır və bu sahədə hər bir dövlətin öz xüsusi siyasəti vardır.

Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra (1991) dini-mənəvi dəyərlərə qayıdış baş verdi. İslam dininin buyurduğu humanist dəyərlərin dirçəldilməsi və mənəvi tərbiyə sahəsində tətbiqi baş versə də İslamın hakim ideologiyaya çevrilməsinə yol verilmədi. Təməli AXC (1918) dövründə qoyulan sivil dövlət quruculuğu prosesində bütün ümumbəşəri dəyərlərdən, xalqımızın milli mentalitetinə, mənəviyyatına uyğun cəhətləri götürüb tətbiq etmək əsas götürüldü. Yəni hər bir vətəndaşa dinindən, dilindən, irqindən və s. asılı olmayaraq bərabər hüquq və azadlıqlar imkanı yaradan dünyəvi demokratik ölkə qurmaq əsas hədəf oldu. Təbii ki, imperiyanı caynağından qurtulmuş yeni mustəqil bir ölkə üçün bu mütərəqqi ideyaları gerçəkləşdirmək asan deyildi.

Müstəqilliyin ilk illərindən başlayaraq Azərbaycana gələn xristian, hinduizm və radikal müsəlman təşkilatları verilən azadlıqlardan sui-istifadə edərək, vətəndaşlarımızın dini mənsubiyyətini dəyişməyə, casusluğa sövq etməyə, hərbi sirləri öyrənmək kimi çirkin niyyətlərə əl atmağa başladılar. Belə missionerlərin yarıtmaz dini təbliğatı ölkəmiz üçün milli təhlükə mənbəyinə çevrilməsi narahatlıq yaratmaya bilməzdi. Bu dini təriqətlər ilk vaxtlar fəaliyyət sferasına Azərbaycandakı azsaylı etnik xalqların nümayəndələrini cəlb edirdilər. Qarabağ müharibəsi, işğal olunmuş ərazilərin qaçqın düşmüş əhalisinin vəziyyəti, bəzi dövlət strukturlarının bu cür həssas məsələyə laqeydcəsinə yanaşması, həmin üzdəniraq təşkilat və missionerlərin ölkəmizin müsəlman əhalisi arasında da öz çirkin əməllərini həyata keçirmələri üçün əlverişli şərait yaratmışdı. Həm də nəzərə almaq lazımdır ki, həmin vaxtlar ölkədə bu dini təriqətlərin ibadət və məşğələlər üçün istənilən binanı icarəyə götürmək imkanı var idi və onların bütün respublika ərazisində hərəkət etməsinə heç bir məhdudiyyət yox idi. Müharibədən, siyasi qarışıqlıqdan, iqtisadi vəziyyətdən cana doymuş insanlar isə hər şirin sözə müsbət reaksiya verirdilər. Artıq 1990-cı illərin əvvəllərində xarici dini missionerlər xüsusən Bakı və Gəncə şəhərlərində gənclərdən və ziyalılardan istifadə etməklə insanları İslam dinindən uzaqlaşdımağa çalışırdılar. Həmin ideoloji-mənəvi boşluqdan səmərəli istifadə edən qüvvələr tədricən öz məqsədlərini grçəkləşdirirdilər. Bir faktı qeyd etməklə onların hansı ideyaları təbliğ etməyinə diqqət çəkək. Adını qeyd etməyə lüzum görmədiyim həmin missioner təşkilatlardan birinin əsas işi burada Pasifzm təbliğ etməkdir. Pasifizm − hər cür savaşa qarşı olmaq deməkdir. Hətta özünə zərər vermək bahasına da olsa, zorakı müqavimət göstərməmək dərəcəsində müharibə və zorakılıq əleyhdarıdır. Bütün hərbi qurumların ləğv edilməsini yönəlik ideyaları təbliğ edir. İlk baxışda çox mütərəqqi və ümumbəşəri ideyalardır. Amma günümüzün reallığı isə tam fərqlidir. Əgər bir dövlətin hərbi gücü zəifdirsə onu hər an təhlükə gözləyir. Bir sosioloq kimi apardığım müşahidələr göstərir ki, artıq Azərbaycanda bu ideyanın tərafdarları az deyil. Belə bir situasiya bizə gələcəkdə nə vəd edə bilər ? Günün birində bu ideyanın təsirində olan Azərbaycan gəncləri hərbi xidmətə getməkdən imtina edə bilər. Əlbbətdə bu addım qanunvericiliyin tələbinə uyğun öz inzibati həllini tapacaq. Lakin həmin pasifist ideyaların daşıyıcıları vətəni qorumağın vacib olduğunu dərk edə biləcəklərmi? Yaxud ,onların əlində silah Qarabağın azadlıq savaşında necə davranacaqları məlumdurmu ? Qeyd etdiyimiz bu məqamlar narahatlıq doğuran və həllini gözləyən ideoloji təhlükəsizlik məsələsidir.

Digər bir problem soydaşlarımızın Suriya ətrafında baş verən döyüşlərə qatılması ilə bağlıdır. Bu fakt artıq həm dövləti, həm də cəmiyyəti ciddi narahat edir və ideoloji təhlükəsizliyin hələ də aktual olduğunu göstərir. Təsəvvür edin ki, əqidə fərqliliyinə görə iki Azərbaycan vətəndaşı qarşı-qarşıya döyüşür və özü də başqa bir ölkənin ərazisində. Ərazisinin 20% işğal edilmiş ölkənin vətandaşının bu addımının heç bir əsaslı izahı yoxdur. Bu ifrat əqidə kimliyinə sahiblənmiş kəslər artıq Azərbaycan vətəndaşılığını unutmuş kimi görsənirlər.

Son günlər Nardaranda baş verən hadisələr bir daha göstərdi ki, dini-ideoloji təhlükəsizlik məsələlərində müəyyən problemlər var və bu problemlər zaman etibarı ilə heç də yeni deyil. Əqidə ifratçılığı o səviyyəyə çatıb ki, əqidə kimliyi milli kimliyi kölgədə qoyub. Buna misal olaraq Güney Azərbaycanda soydaşlarımızın haqsızlığa məruz qaldığı vaxtlarda bu əqidə sahiblərinin mövqe nümayiş etdirməmlərini göstərə bilərik. Bəlkə hansısa Mollanın xətrinə dəyərmiş deyə susmağa üstünlük verdilər. Göründüyü kimi dini-ideoloji təhlükəsizlik sahəsində görülməli xeyli iş var. Lakin problemin həlli inzibati və ya güc tətbiq etməklə bitməz. Ciddi elmi mariflənməyə və ictimai fəallığa ehtiyac var. Əks halda heç bir problemi köklü həll etmək mümkün deyil.

Beləliklə, milli təhlükəsizliyin əsas mahiyyəti təkcə ölkə ərazisinin və əhalisinin müdafiə olunması deyil, həm də ideoloji təhlükəsizliyinin təmin edilməsidir. İdeoloji təhlükəsizlik dovlətlə cəmiyyətin hadisələrə adekvat reaksiya gostərməsi qoruna bilər. Bir daha hər kəsi fəal vətanaş mövqeyində olmağa səsləyirik. Biganəliyimizin acısını çəkən yenə özümüz olacağıq!

Karabakhmedia.az










SON XƏBƏRLƏR
İlbər Ortaylı: “Sultan Səlimlə Şah İsmayıl kimi dava edəsi deyilik”
Mayın 29-da Putin və Paşinyan arasında görüş keçiriləcək
Ərdoğandan çağırış: "Seçki mübahisələrini geridə qoyaq"
"Azərbaycan(!) qızının gecə klubunda nə iti azıb ki?.." - Fikir savaşı
Azərbaycan və İranın birgə istehsalı olan avtobuslar satışa hazırlanır
Xəzərdə 6 milyard dollarlıq yeni layihəyə start verildi
Koçaryan Avropa liderlərini köməyinə çağırdı
Əhaliyə hava xəbərdarlığı
Azərbaycan dilinin 113 minlik yeni orfoqrafiya lüğəti hazırlanıb
"Qaz və işığa qoyulan limitin ləğvi məqsədəuyğun deyil" – Deputat
Azərbaycanda zorakılığa məruz qalan uşaqlarla bağlı qaynar xətt yaradılır
Pensiya və əmək haqları yenidən qaldırılacaq – Prezident bəyan etdi
Aqil ABBAS: TELEKANALLARI TELEKANALİZASİYAYA ÇEVİRMƏYİN
"Paşinyan Dağlıq Qarabağda rəngli inqilab etmək istəyir" - NƏZAKƏT MƏMMƏDOVA
Şərif Ağayar: "Laçın indi mənə çatmadığım, çata bilmədiyim bütün arzuların ümumiləşmiş obrazı kimi görünür" - MÜSAHİBƏ
İslam dininə üçlü yanaşma: Mühafizəkarlıq, Dünyəvilik, Millilik - (III yazı)
Prezident və birinci xanım Neftçilər parkının açılışında
Güclü külək və leysan yağışları Gürcüstanda ciddi fəsadlar törətdi
Müasir Azərbaycan Folklorşünaslıqda yeni nəzəri-metodoloji yanaşma təcrübəsi
Bakının şərtinə əməl olunmadıqca, eskalasiya təhlükəsi davam edəcək
"Türk axını"nın Serbiya ərazisində tikintisinə start verildi
Qətlə yetirilən nazir, azad edilən qatil
Əkrəm İmamoğlunun qələbəsi tanındı – SON DƏQİQƏ
Türk deputat İrəvanda erməniləri susdurdu: "Qarabağ Azərbaycanındır"
Mahir Abbaszadə seçiciləri ilə görüşdü - FOTOLAR
Şəki Məhkəməsinə iftira atanlar kimlərdir? - ŞİKAYƏT
AKP rəsmən İstanbulda təkrar seçki tələb edir
Rövşən Rzayev BMT nümayəndəsi ilə görüşdü
Lavrov Azərbaycan və Ermənistan XİN rəhbərlərinin razılaşmasından DANIŞDI
"Belə hoqqabazlarla danışıq yolu ilə Qarabağı azad etmək mümkündürmü?"