Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Liviya və Türkiyə gərginliyinin pərdəarxası


Tarix:1-07-2019, 22:40 Kateqoriya:Manşet / Siyasət

Liviya və Türkiyə gərginliyinin pərdəarxası

Ankaranı Liviyadakı proseslərə müdaxilə etməyə vadar edən nədir?

Liviyada bir neçə gün əvvəl qaçırılmış 6 Türkiyə vətəndaşı azad edilib. Türkiyə mətbuatının yazdığına görə 6 türkiyəli dənizçi olub və hazırda ölkənin böyük hissəsinə nəzarət edən Xəlifə Həftərin ordusu tərəfindən qaçırılmışdı. Artıq türk dənizçilər çalışdıqları gəmiyə geri qayıdıb və öz arzuları ilə işlərinə davam etdiyi bildirilir.

Qeyd edək ki, hazırda Liviyanın 90 faizə yaxınına nəzarət edən Xəlifə Həftər ölkənin şərqində yerləşən mərkəzi Tobruk şəhərində olan hökumətin hərbi qüvvələrinə rəhbərlik edir. Bu ilin aprelində Həftərə bağlı ordu hissələri qərbdəki Uzlaşma Hökumətinin paytaxtı Trablusa hücum edib. hazırda Trablus ətrafında Həftər qüvvələri ilə Uzlaşma hökumətinin qüvvələri arasında döyüşlər gedir.

Məlum olduğu kimi, 2011-ci ilin oktyabrında Qəzzafinin ölümündən sonra Liviyada 2012-ci ildə seçkilər keçirilib. Ancaq Liviya 2014-cü ilin may ayından etibarən faktiki olaraq iki hissəyə bölünüb. Fəyyaz Saracın rəhbərlik etdiyi Milli Uzlaşma Hökuməti Liviyanın qərb ərazilərinə, o cümlədən paytaxt Trablus və Misrata kimi mühüm şəhərlərinə nəzarət edir. Bu hökuməti əsasən Türkiyə və Qətər dəstəkləyir.

Ölkənin şərqi və cənubunda möhkəmlənən Abdullah Sininin rəhbərlik etdiyi Liviya hökuməti və ya Təmsilçilər Məclisi hökuməti isə Benqazi də daxil olmaqla şərq sahili şəhərlərinə nəzarət edir. Mərkəzi Tobruk şəhərində yerləşən bu hökumət Qərb ölkələri, ABŞ, bəzi Avropa dövlətləri, o cümlədən Misir, BƏƏ və Səudiyyə Ərəbistanı tərəfindən dəstəklənir.

Həftərin Trablusa hücumundan sonra Türkiyə ilə münasibətləri pisləşib. Məlum olduğu kimi Türkiyə hakimiyyəti Trablus hökumətini dəstəkləyir. Ötən həftə Xəlifə Həftərin təmsil etdiyi hökumət Türkiyə ilə əlaqələri kəsdiyini elan edib. Eyni zamanda Türkiyəyə məxsus olan gəmi və təyyarələrin ölkə ərazisinə daxil olmasını yasaqlayıb, ölkə ərazisinə daxil olan Türkiyə bayrağı altında olan gəmi və təyyarələrin vurulacağını bəyan edib. Bu qərarın isə Türkiyənin Trablus hökumətinə silah və texnika göndərməsi ilə izah edib. Həftər gücləri ötən həftələrdə Türkiyədə istehsal olunmuş PUA-nı vurub saldıqlarını iddia ediblər. Hətta Türkiyə ordusu zabitlərinin Liviyada savaşdığı haqda iddialar mediada yer alıb.

Ancaq Türkiyə bu məlumatları təkzib edib. Ankara bəyan edib ki, Türkiyəyə məxsus təyyarə və ya gəmilərin atəşə tutulması, eləcə də saxlanılan Türkiyə vətəndaşları dərhal azad edilməsə, Həftər və ona bağlı qüvvələr Türkiyə gücləri üçün leqal hədəfə çevriləcək. Eyni zamanda Türkiyə Müdafiə Nazirliyi Liviyada saxlanılanlar arasında ordu mənsublarının olmadığını bəyan edib.

Məsələ ondadır ki, aprelin 4-də Xəlifə Həftərin başlatdığı hərbi əməliyyat Liviyanın güc yolu ilə “yuxarıdan” birləşdirilməsi cəhdidir. Ancaq savaş hələ də uzanır. Çünki məsələ ondadır ki, ikiyə bölünmüş Liviyanın hər iki cinahının arxasında regionda rəqabət edən güclər dayanır. Ölkənin qərbindəki islamçı qüvvələri Qətər və Türkiyə dəstəkləyir. Şərqdəki Tobruk hökumətini isə 2 ildir ki, Qətərlə müharibə vəziyyətində olan Səudiyyə Ərəbistanı, BƏƏ və Misir kimi ölkələr dəstəkləyir. Söhbət siyasi islamçılarla dünyəvi qrupların mübarizəsindən gedir. Bu hadisə həm də bir mənada iki ərəb-müsəlman bloku arasında hesablaşmadır.

Ancaq indi Türkiyə və Qətərin dəstəklədiyi Liviya hökuməti ölkənin yalnız kiçik bir hissəsinə nəzarət edir. Gedişat onu göstərir ki, tezliklə Liviyanın bütün əraziləri Həftərin, yəni hazırda Avropa, ABŞ və Səudiyyə ərəbistanı, Misir kimi ölkələrin dəstəklədiyi güclərin nəzarətinə keçəcək. Milli Uzlaşma hökumətinin apreldən bu yana müqavimət göstərməsi isə Türkiyə və müttəfiqi Qətərin verdiyi dəstək sayəsində mümkün olub.

Məsələnin digər həyəcan doğuran tərəfi isə Liviyanın sahib olduğu enerji ehtiyatları, eləcə də hazırda Aralıq dənizinin şərq sahilində tapıldığı ehtimal olunan böyük həcmdə enerji yataqları ilə bağlı vəziyyətdir. Liviya sahil ölkələri xəttində sonuncu həlqədir. Ancaq məsələ ondadır ki, Türkiyə faktiki olaraq hazırda Aralıq dənizində məlum ərazidəki enerji ehtiyatlarına göz dikən ölkələrin demək olar ki, hamısı ilə soyuq münasibətlərə malikdir. Misirlə hələ də düşmən münasibətləri davam edir. İsraillə, eləcə də Yunanıstan və Yunan Kipri ilə soyuqluq mövcuddur. Digər iki sahil ölkəsi olan Livan və Suriya ilə münasibətlər isə o qədər də yaxşı deyil. Yalnız Liviyada indi şərq sahilindəki islamçı hökumətin Türkiyə ilə yaxşı əlaqələri var. ancaq belə görünür ki, bu savaşın sonunda o da olmayacaq, Liviya Səudiyyə-Misir ittifaqının nəzarət etdiyi qüvvələrin əlinə keçəcək.

Bu səbəbdən də indi Liviyanı qoruyub saxlamaq Türkiyə üçün həm də Aralıq dənizində möhkəmlənmək üçün lazımdır. Amma bu, o qədər də asan görünmür.

Kənan Rövşənoğlu,
“Yeni Müsavat”

______________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
"Arzu edirəm ki, bayraq yürüşlərini işğal altında olan ərazilərimizdə keçirmək səadətini yaşayaq"
Bu gün Azərbaycan Dövlət Bayrağı günüdür
Sabahın hava proqnozu
İcbari tibbi sığorta ilə bağlı YENİ XƏBƏR - RƏSMİ
Sən ey istiqlalımın əbədiyyət sancağı, Azərbaycan bayrağı!!!
8 noyabr Bakı metropoliteni işçilərinin peşə bayramı günüdür - VİDEO
Ağstafada Dövlət Bayrağı Günü münasibətilə tədbir keçirilib - FOTOLAR
İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyi ilə əlaqədar tədbir keçirildi
"Ermənistan başa düşməlidir ki, bu həll yolunun alternativi yoxdur" - BƏYANAT
Rusiyanın ATƏT-dəki səfiri: Saxlanılan şəxslərin dəyişdirilməsi Qarabağ münaqişəsi tərəfləri arasında etimada gətirib çıxara bilər
Azərbaycanda özəl məhkəmə ekspertləri fəaliyyət göstərəcək
Amaliya Pənahovanın məzarı üzərində abidəsi ucaldılıb
Yağış yağır, rəqs eyləyir gur damlalar...
Azərbaycan hərbi sahəyə Ermənistandan 6 dəfə çox pul xərcləyir
Türkiyədə həkim azərbaycanlı həmkarını güllələdi
Prezident Musa Yaquba EV VERDİ
İcra hakimiyyəti əsgərin şəhid olduğunu təsdiqlədi
Quzanlıda Dövlət Bayrağı Günü münasibətilə yürüş - FOTOLENT
Ərdoğan: “Bağdadinin arvadı bir ildən çoxdur, əlimizdədir”
Özbəkistanda Azərbaycan mədəniyyəti və ədəbiyyatı günlərinin açılışı olub - FOTOLAR
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
“APOEL-in "Qarabağ"a qalib gəlməməsi intihar olar”
Ermənilər Qarabağ pulu hazırlayırlar
Moderator.az-ın 7 yaşı tamam oldu - Baş redaktor: “Studiyamız açılacaq”
Səhiyyə Nazirliyindən uşaq qidaları ilə bağlı XƏBƏRDARLIQ
“Qarabağ”a görə qovulan baş məşqi Ermənistan yığmasına rəhbərlik edə bilər
Tiqran Abramyan: "Azərbaycanın hərbi xərclərini kəskin artırması Qarabağ üçün ciddi risklər doğurur"
Şəhid Əlövsət Vəliyevin xatirəsi anıldı - FOTOLAR
Azər Qasımlı istefasının səbəbini AÇIQLADI
Türkiyəli həkim Gülalıyevin son durumu barədə danışdı - VİDEO