Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Dağlıq Qarabağın sonuncu rəsmi statusu


Tarix:21-03-2019, 16:12 Kateqoriya:Manşet / Qarabağ

Dağlıq Qarabağın sonuncu rəsmi statusu

Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə yönəlmiş sülh danışıqlarında bölgənin gələcək statusu əsas müzakirə mövzusudur. Azərbaycan hakimiyyəti dünyada mövcud olan modelləri əsas götürərək Dağlıq Qarabağa yüksək muxtariyyət statusu verməyə hazır olduğunu bildirir.

Bəs bu bölgənin əvvəlki statusu necə idi?

1923-cü il iyulun 7-də Azərbaycan Sovetləri Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin dekreti ilə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının tərkibində Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti yaradılıb. 1981-ci il iyunun 16-da isə Azərbaycan SSR Ali Soveti "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında" qanun qəbul edib. Beləliklə, muxtariyyətin səlahiyyətlərində yeniliklər edilib. Dağlıq Qarabağdakı muxtariyyətin sonuncu rəsmi statusu da bu qanunla müəyyənləşib. Belə ki, 1991-ci il noyabrın 26-da Azərbaycan Respublikası parlamentinin qərarı ilə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti ləğv olunub. Həmin gün müstəqil Azərbaycanın parlamentinin qərarı ilə həm 1923-cü il iyulun 7-də Azərbaycan Sovetləri Mərkəzi İcraiyyə Komitəsinin qəbul etdiyi dekret, həm də 1981-ci il iyunun 16-da Azərbaycan SSR Ali Sovetinin qəbul etdiyi "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında" qanun qüvvədən salınıb.

Karabakhmedia.az saytı Dağlıq Qarabağ muxtariyyətinin sonuncu rəsmi statusunu müəyyənləşdirən, 1981-ci il iyunun 16-da qəbul olunmuş "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında" qanundan seçmələri təqdim edir.

4 fəsildən, 68 maddədən ibarət "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında" qanunun "Ümumi qaydalar" adlı I fəslində belə müddəalar yer alır:

Maddə 1. Muxtar vilayət

Muxtar vilayət sovet muxtariyyəti formasıdır.

SSRİ Konstitusiyasına və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına müvafiq surətdə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Azərbaycan SSR tərkibindədir.

Maddə 2. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vİlayəti haqqında SSR İttifaqı və Azərbaycan SSR qanunvericiliyi

SSRİ Konstitusiyasına və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına müvafiq surətdə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin hüquqi vəziyyəti bu Qanunla, SSR İttifaqının və Azərbaycan SSR-nin digər qanunvericilik aktları ilə müəyyən edilir.

Maddə 3. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin inzibati ərazi quruluşu məsələləri

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində Əsgəran, Hadrut, Mardakert, Martuni, Şuşa rayonları və vilayət tabeli Stepanakert şəhəri vardır.

Muxtar vilayətin ərazisi Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetinin razılığı olmadan dəyişdirilə bilməz.

Muxtar vilayətin sərhədlərinin dəyişdirilməsi, rayonlarının, şəhərlərinin, qəsəbələrinin və digər yaşayış məntəqələrinin təşkil və ləğv edilməsi, adlandırılması və adlarının dəyişdirilməsi, habelə muxtar vilayətin rayonlarının inzibati mərkəzlərinin müəyyən olunması və başqa yerə keçirilməsi SSR İttifaqı və Azərbaycan SSR qanunvericiliyi ilə müəyyən edilən qaydada təmin olunur.

Muxtar vilayətin inzibati ərazi quruluşu məsələləri muxtar vilayətin müvafiq dövlət orqanlarının rəyi nəzərə alınmaqla həll edilir.

Maddə 6. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədri müavininin seçilməsi

Azərbaycan SSR Konstitusiyasının 113-cü maddəsinə müvafiq surətdə Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyəti sədrinin müavinlərindən biri Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətindən seçilir.

Maddə 7. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində yaşayan vətəndaşların hüquq bərabərliyi

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində yaşayan sovet vətəndaşlarına mənşəyindən, sosial və əmlak vəziyyətindən, irqi və milli mənsubiyyətindən, cinsindən, təhsilindən, dinindən, dinə münasibətindən, məşğuliyyət növündən, xarakterindən və digər hallardan asılı olmayaraq SSRİ Konstitusiyasına və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına müvafiq surətdə iqtisadi, siyasi, sosial və mədəni həyatın bütün sahələrində hüquq bərabərliyi, habelə ana dilindən və SSRİ-nin bütün xalqlarının dillərindən istifadə etmək imkanı təmin edilir.

Maddə 9. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin büdcəsi

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin büdcəsi Azərbaycan SSR dövlət büdcəsinin tərkib hissəsidir.

Muxtar vilayətin büdcəsi Azərbaycan SSR dövlət büdcəsində ayrıca göstərilir.

Vilayət Soveti ərazisində yerləşən respublika tabeli müəssisələrin və təsərrüfat təşkilatlarının mənfəətinin bir hissəsi muxtar vilayətin büdcəsinə verilir. Göstərilən ayırmaların miqdarı və onların büdcəyə daxil edilməsi qaydası Azərbaycan SSR qanunvericiliyi ilə müəyyən olunur.

Muxtar vilayət büdcəsi mədaxilinin yaranmasında ittifaq tabeli müəssisələr və təsərrüfat təşkilatları da iştirak edirlər. Bu iştirakın forma və metodları SSRİ qanunvericiliyi ilə müəyyən olunur.

Qanunun II fəsli "Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti" adlanır. Həmin fəsildə belə müddəalar yer alır:

Maddə 10. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti dövlət hakimiyyəti orqanıdır

SSRİ Konstitusiyası və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına müvafiq surətdə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində dövlət hakimiyyəti orqanı Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetidir.

Maddə 11. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetinin seçilməsi qaydası

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti gizli səsvermə yolu ilə ümumi, bərabər və birbaşa seçki hüququ əsasında iki il yarım müddətinə seçilir...

Qanunla Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetinə 22 səlahiyyət verilib. Onların içində bu səlahiyyətlər də var:

- Planlaşdırma, maddi-texniki təchizat, uçot və hesabat sahəsində səlahiyyət;

- Büdcə-maliyyə işi sahəsində səlahiyyət;

- Qiymətlər sahəsində səlahiyyət;

- Müdafiə işi sahəsində səlahiyyət;

- Seçkilərin təşkili sahəsində səlahiyyət;

- Dövlət mükafatları ilə təltif sahəsində səlahiyyət;

Qanunun "Daglıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin digər dövlət orqanaları" adlı III fəslində belə müddəalar yer alır:

Maddə 63. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti vilayət məhkəməsi

Azərbaycan SSR Konstitusiyasına uyğun olaraq Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti beş il müddətinə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin vilayət məhkəməsini seçir.

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti vilayət məhkəməsinin sədri vəzifəyə görə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsinin tərkibinə daxildir.

Maddə 64. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində mühakimə icraatı

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində mühakimə icraatı Azərbaycan SSR Konstitusiyasının 171-ci maddəsinə uyğun olaraq muxtar vilayətin dilində və ya Azərbaycan dilində, yaxud da müəyyən ərazidəki əhalinin əksəriyyətinin dilində aparılır. İşdə iştirak edən, mühakimə icraatının aparıldığı dili bilməyən şəxslərin tərcüməçi vasitəsilə işdəki materiallarla bütünlüklə tanış olmaq hüququ, məhkəmə işində iştirakı və məhkəmədə ana dilində çıxış etmək hüququ təmin edilir.

Maddə 65. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti prokuroru

SSRİ Konstitusiyasına və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına uyğun olaraq Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti prokuroru SSRİ baş prokuroru tərəfindən təyin edilir.

Qanunun "Son qaydalar" adlı IV fəslində belə müddəalar yer alır:

Maddə 66. Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında Qanunun qəbul edilməsi

SSRİ Konstitusiyasına və Azərbaycan SSR Konstitusiyasına uyğun olaraq Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti haqqında Qanun Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Sovetinin təqdimatına əsasən Azərbaycan SSR Ali Soveti tərəfindən qəbul edilir.

Maddə 67. Hüquqi şəxs hüquqlarından istifadə

Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti hüquqi şəxs hüquqlarından istifadə edir.

Vilayət Soveti İcraiyyə Komitəsinin Azərbaycan SSR Ali Sovetinin Rəyasət Heyəti tərəfindın təsdiq edilən nümunə üzrə gerbli möhürü vardır.

Maddə 68. Dövlət bayrağının qaldırılması

Azərbaycan SSR Dövlət bayrağı haqqında Əsasnaməyə müvafiq surətdə Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayəti Xalq Deputatları Soveti sessiyasının keçirildiyi bina üzərində sessiyasının keçirildiyi bütün müddət üçün, Vilayət Soveti İcraiyyə Komitəsinin binası üzərində isə daimi olaraq Azərbaycan SSR Dövlət bayrağı qaldırılır.

Vilayət Soveti İcraiyyə Komitəsinin binası üzərində SSRİ Dövlət bayrağı SSRİ Dövlət bayrağı haqqında Əsasnamə ilə müəyyən edilmiş qaydada qaldırılır.

Karabakhmedia.az

__________________________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
İmamoğlu İstanbulun bələdiyyə başqanıdır: Fərq 777 581 SƏS
Yollаr uzun-uzun — Turаnçılıq Dаvаsı
Əkrəm İmamoğlu İstanbul meri olacağına ümidlidir
NKVD-nin dəhşətli işgəncələri: qadınlar kişilərin kamerasına salınırmış, körpələrin dırnaqları çıxarılırmış
Tramp Tehranı yenidən hədələdi – “Hərbi müdaxilə planı masamdadır”
ATV-nin aparıcısı dövlət qurumunda vəzifəyə təyin olundu
Qara Qarayev prospektindəki yanğın yolun bir hissəsində hərəkət məhdudlaşdırılıb
“Böyük Ermənistan” xülyası və tarixi həqiqətlər
Millət vəkili Qaradağ rayonunda seçicilərlə görüşüb - FOTOLAR
Azərbaycan samboçusu ermənini məğlub edərək bürünc medal qazanıb
Səhiyyə işçilərinin də əməkhaqqı artırılacaq - Komitə sədri
Nazir Vilayət Eyvazov Qubada vətəndaşları qəbul edib
"Gürcüstanla Rusiya arasında gərginlik Azərbaycan müsbət heç nə vəd etmir" - Deputat
Sabiq MTN şefi insult keçirdi
NATO hesabat yaydı: Rusiya ilə müharibə ehtimalı var
Elmar Məmmədyarov: “Biz əhalini sülhə hazırlamalıyıq”
Mahir Abbaszadə seçicilərlə görüşdü - FOTOLAR
Stalinin müharibə xəbərinə ilk reaksiyası və 1418 gündən sonra Kremldə Qələbə şərəfinə qaldırılan qədəh
Modern Azərbaycan ailə modeli ilə bağlı maraqlı layihə
610,91 ton yaş barama təhvil verilib
Həmyerlimiz meksikalıları heyrətləndirdi- FOTO
Azərbaycan-Fransa hərbi əməkdaşlığında mühüm gəlişmə-birgə silah istehsalı
Tbilisidə etirazçılarla polis arasında qarşıdurma olub - YENİLƏNİB
Mehriban Əliyeva sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün sosial xidmət müəssisəsində olub - FOTOLAR
Əli Nağıyev Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinə rəis təyin olunub
Mədət Quliyev müdafiə sənayesi naziri təyin edilib
Vilayət Eyvazov daxili işlər naziri təyin olunub
Ramil Usubov Prezident yanında Təhlükəsizlik Şurasının katibi təyin edilib
Nuru Paşanın Bakı və İstanbul türklərini evləndirmə təşəbbüsü - Bakıdan İstanbula göndərilən gizli məktub
Alim Nəbiyev növbəti döyüşünü Parisdə keçirəcək