Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Qarabağ ovqatının havası


Tarix:4-03-2019, 22:40 Kateqoriya:Manşet / Cəmiyyət

Qarabağ ovqatının havasıZakir Ağdamlının "İlahi dağlara qovuşdur məni” şeirlər kitabı müxtəlif səpkili poetik düşüncələri birləşdirməklə bir neçə maraqlı bölmələrdən "Əzəldən mənimçün sirdi bu dünya”, "Qəlbi dağlı bülbülüyəm o dağların, bu dağların”, "Nəğməli bülbüldün¸ səbirli güldün”, "Rəsul Allahından istəsə əyər, daşın üstündə də çiçək bitirər”, "Adlı-ünvanlı şeirlər”, "Torpaq həsrəti, yurd həsrəti”, "Gələcəyəm, Qarabağım”dan ibarətdir.

Kitab tematik baxımdan özündə əsasən Qarabağ həsrəti, yurd yaralarını dilə gətirən, gözümüz qarşısında canlandıran örnəklərə yer verilməsi ilə maraqlıdır. Bu isə, fikrimcə, tamamilə təbiidir. Çünki Zakir müəllim özü Qarabağdan olub, vaxtilə Ağdərədə həkim işləyib, o yerlərin havasını içinə çəkib, oranın etnik-milli xüsusiyyətləri və koloriti ilə nəfəs alıb. İndi həmin vaxtlardan 3-4 onillik keçsə də, Zakir müəllimin qəlbində o yerlərin nisgili qübar etməkdə, Qarabağla bağlı dərdləri boy verməkdədir. Bunu biz "Şuşam mənim”, "Elegiya”, "Ağlaram”, "Ağcabədi”, "Ağdam”, "Şuşa”, "Qoru” , "Ay Güloğlan”, "Oxu, Qədir”, "Ordum” , "Qarabağım” , "Ölməz yurd eşqiylə vuran ürəklər”, "Gəz”, "Dağlarda dolaşır ruhum həmişə”, "Qarabağ – möhtəşəm qalam”, "Dağlarda”, "Dərdlərimin son əlacı, məlhəmi”, "Qələbə müjdəli açıla yazım”, "Haydı, igidlərim”, "Ağdam”, " Mənimki”, "Şuşa” və s. kimi nümunələrdən yaxşı görürük.

Zakir Ağdamlı "Şuşam mənim” şeirində sanki aran və dağ Qarabağımızın poetik xəritəsini oxucunun gözü qarşısında uğurlu nostalji lirik biçimlərlə ortaya qoyur. Səkkiz bənddən ibarət bu şeirin bütün misralarını oxucuların gözü qarşısında canlandırma imkanımız olmasa da, ondan bəzi bəndləri ortaya qoyub oxucuları fikirlərimizin doğruluğuna inandırmağa çalışacağıq:

Gözəl Şuşam əsirlikdə, dardadı,
Ramiz kimi oğulları gordadı,
Bu zor işdi, əlacı da zordadı ,
Şuşam mənim, qədim şəhər, qalam, oy!
Həsrətinlə neçə ildi lalam, oy!


Zakir Ağdamlı nəinki şeirin bu bəndlərində, həm də digərlərində Azərbaycanımızın Qarabağdakı digər bölgələrinə Füzuliyə, Cəbrayıla, Zəngilana, Qubadlıya, Laçına, Kəlbəcərə nostalji ekskurs edir, onun əlimizdən çıxan, nəzarətimizdən kənarda qalan ellərini, obalarını özünəməxsus elegik hisslərlə Almaz İldırımsayağı "ağlayır”. Əslində, Zakir Ağdamlı burada nəinki ayrı-ayrı rayonlarımızın taleyini, həm də özünün düşdüyü, düçar olduğu həyatını təsvir edir, belə həyat tərzinə yas saxlayır. Şeir öz emosionallığı ilə yaddaşlara çökür.

Şairin lirik şeirlərində elegik intonasiyanın xüsusi çəkisi vardır. Bu söz şeir mətnini zaman və məkan hədlərində son dərəcə oxunaqlı edir. Mətndə hər bir etnonimə xüsusi diqqət yetirilir. Onların ağrı-acısı bizlərin hiss və duyğularına təsir edir. Şeirdə istifadə edilmiş bədii ifadə vasitələri mühüm emosional effekt yaradır. Şair "Elegiya” şeirində də, demək olar ki, analoji uğurlar əldə edir. Bu elegiyada Zakir müəllim çox mətləblərdən söhbət açır. Ağdamda qalan yurd yerləri Xıdırlı, Tərpətöyüt, Qiyaslı, Kəngərli, Ağdərə, Boyəhmədli, Papravənd, Vəli bəy kəhrizi, Beşık dağı, qəbristanlıqlar, ziyarətgahlar, Seyid Nurəli, Seyid Mirzə, Dəli Dağ, Gülgəz, Kəlbəcər, Qalayçılar, Qarapir, Xaçınçay, Baş Qərvənd və. s sadalanması vətənin hər qarış torpağı, daşı üçün şairin burnunun ucunun göynədiyini göstərir.
Zakir müəllimin "İlahi, dağlara qovuşdur məni” kitabındakı "Dağlarda dolaşır ruhum həmişə” şeirində sanki müəllifin poetik-estetik qayəsi xüsusi şəkildə üzə çıxmaqdadır. Şairin dağlara qovuşmaq istəyi onun düşüncəsini daim məşğul edən, onu maraqlandıran qaçılmaz istək kimi ortadadır. O, dağlara qovuşmaqla sanki ürəyinin sinə dağını soyutmağa can atır və buna görə də

Öyrənim dərdini adi daşında,
Düzəndə dincəlim, gədikdən aşım,
Dursam tamaşaya yalın başında,
Ruhum təzələnər, ağrımaz başım, – deyir. ( s. 175)

Lakin bütün bunlarla yanaşı şeirin sonunda Zakir müəllim özünün oyunlar içində qaldığı qənaətinə gəlir və

Oyunlar içində qaldım özüm də,
Daha şər dünyadan umacağım yox!
Ağdam bir cənnətdir mənim gözümdə,
Mənim ondan böyük sinə dağım yox! (s. 175)
misralarını dilə gətirir.

Şair tərəfindən yaradılmış yurd yerlərinin¸ doğma torpağın peyzajında, bir tərəfdən, onun ruhuna nur çiləyəcək anlar göz önünə gəlirsə, digər tərəfdən, dağların özünəməxsus koloriti, öz hisslərinin təbiətlə bağlılığı qeyri­-adi hormoniya yaradır. Peyzaj bu şeirdə özünün ən sadə funksiyasını yerinə yetirib hisslərin nəyi ehtiva etdiyini bildirməklə hadisələrin harada getdiyinə işarə edir.
Zakir Ağdamlının kitabda yer almış şeirlərinə nəzər saldıqda onun digər "Qarabağ-möhtəşəm qalam”, "Gəz”, "Dağlarda”, "Dərdlərimin son əlacı, məlhəmi”, "Haydı, igidlərim”, "Qartalın sorağı zirvədən gələr” və s. peyzaj mənzərələri göz oxşayan tablolar yaratmaqdadır. "Dağlarda” şeirində bunun təcəssümünü yaxşı görə bilərik:
Yaylağın havasın sinəmə çəkəm,
Çiçəyi oyadıb şehini tökəm,
Şam kimi əriyən bir qala tikəm,
O da çiçək kimi sola dağlarda. (s. 178)

Elə geniş şərhə ehtiyac duyulmasa da, burada şairin həyat, onun mahiyyəti ilə bağlı fikir və düşüncələrinin uğurlu şəkildə öz əksini tapdığını bir daha qeyd etməliyik. Zakir müəllimin peyzaj təsvirlərində lirik qəhrəmanın özünün daxili aləmi maraqlı rakursda ortaya çıxır, rənglər və duyğular qamması oxucu diqqətini daha yaxından məşğul edir. Burada müəllifin məqsədi bəlkə də peyzaj nümunələri yaratmaq yox¸ vətəninin, xalqının, özünün düşdüyü ağır vəziyyətin panoramını, ağrı-acılarını peyzajın köməyi ilə yaratmaqdır. İnsafən Zakir müəllim belə mənzərələri öz qəlbinin dərinliyindən gələn gizli hiss və duyğuları ilə yarada bilir.

Zakir Ağdamlının bu kitabında xeyli ithaf nümunələri ilə də rastlaşırıq. Lakin bu ithafların ("Ay Güloğlan”, "Samir, toyun mübarək”, "Bəxtiyar”, "Nəriman”, "Məmməd Araz”, "Fikrət”, "Mustafa”, "İsrafil”, "Fəyaz”, "Zahid” və s.) mahiyyətinə yol yenə də Vətən yaralarından, el dərdindən keçir. Onun nəcib xarakteri, yüksək etik mənəvi haqqı sanki şeirlərinin də episentrində oturub. "İlahi, dağlara qovuşdur məni” Zakir Ağdamlının bir kül halında oxucularla görüşə gəldiyi ikinci kitabıdır. Onun ipə-sapa düzdüyü nümunələrdə ədəbi sözün ona məsuliyyətlə yanaşma ləngəri görünməkdədir...

Nizami Tağısoy

___________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
Sarı zolaq qadağasının tətbiq ediləcəyi prospektlərin adları açıqlandı - Diqqətli olun
ŞAMAXIDA QƏDİM MƏSCİD AŞKAR EDİLDİ
Azərbaycanda "Facebook" və "Instagram" çökdü
Qanlı hücum - Türkiyəli diplomatlar güllələndi
Laçınlılar ABŞ, Rusiya və Fransa səfirliklərinə etiraz bəyanatlarını çatdırdı — VİDEO
Bu gün Şah İsmayıl Xətainin doğum günüdür
Heydər Əliyev Fondu ürək qüsurlu uşaqların əməliyyatına dəstək oldu
Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri başına 1.5 milyon mükafat qoyulmuş PKK-çını məhv etdi
Qənirə Paşayeva “AMEA-nın professoru” seçilib
ABŞ Türkiyəyə sanksiya tətbiq edəcəkmi?
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
Əflatun Amaşov: “Keşikçidağ gərginliyinin yaranmasında onlar maraqlıdırlar”
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: CƏMALƏDDİN ƏFQANİ - I Hissə
"Partizani"nin baş məşqçisi: "Bakıya turist kimi gəlməmişik"
Cəlilabadda Qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi mövzusunda tədbir keçirilib - FOTOLAR
Britaniya XİN başçısı: “İrana nüvə silahı əldə etməsi üçün bir il kifayətdir”
Türkiyə Aralıqda dənizində qaz yatağı tapdı - Sensasion iddia
Saakaşvilidən Azərbaycan və Gürcüstana müraciət
AVRO-2020: Bilet sifarişində rekord qeydə alındı - 19,3 milyon
Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı MeqaFon mobil operatoruna səhvini düzəltdirdi
Növbəti erməni həyasızlığı - VİDEO
Bakı-Batumi aviareyslərinin sayı artırılır
Gəncədə məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbə telefonlaşdırıldı
Paşinyanın xeyriyyə fondu Laçındakı erməni balaları üçün bağça açdı - FOTOLAR
Baş Prokurorluq: "Şəki Xan Sarayında budaqların qırılmasına səbəb əlverişsiz hava şəraiti olub"
Gürcüstan DİN Keşikçi Dağla bağlı ictimaiyyətə müraciət etdi
Azərbaycan bu gün BMT-yə ikinci hesabatını təqdim edəcək
Onlar 3 dost idilər - Laçında eyni döyüşdə həlak olan şəhidlərin anım tədbiri keçirildi – FOTO/VİDEO
Zelenskinin korteji uşaqları daşıyan avtobusla toqquşdu
Rusiya və Türkiyənin ortaq tarixinə dair bədii film çəkiləcək-VİDEO