Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd


Tarix:31-01-2019, 13:00 Kateqoriya:Manşet / Müsahibə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd

Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm.

Bu gün Azərbaycan siyasətçisi və publisisti, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banilərindən və Azərbaycan siyasi mühacirətinin liderlərindən biri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 135-ci ildönümüdür. O, 1884-cü il Novxanı kəndində dünyaya gəlib.

AzNews.az Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğma Azərbaycanı üçün gördüyü işləri yenidən xatırlatmaq üçün jurnalist, kolleksiyaçı Dilqəm Əhmədlə söhbət edib.

-Bildiyimiz qədər 2012-ci ildən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və mühacirət tarixi ilə bağlı materiallar toplayırsınız. Kolleksiyanızda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə bağlı hissə nələrdən ibarətdir?

-Mənim şəxsi kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid 7 ədəd orijinal fotoşəkil var. Fotolardan ikisi cümhuriyyət dönəminə aiddir. Həmin iki fotodan biri 1918-ci ilin iyun ayında Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin İstanbulda Osmanlı rəsmiləri ilə birgə çəkilən şəklidir. Digər foto isə 1919-cu ildə Rəsulzadə "Azərbaycan" qəzetinin digər redaksiya heyətinin üzvləri ilə bir arada olarkən çəkilib. Həmin fotoda Rəsulzadənin yanında Üzeyir bəy Hacıbəyli, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Mustafa Vəkiloğlu kimi dəyərli şəxsiyyətlər var. Digər 5 foto isə mühacirətdə çəkilib. Mühacirətdə çəkilən fotoların ikisi cümhuriyyətin 9-cu və 10-cu ildönümlərinə aiddir. Bu fotolardan ən qiymətlisi 1922-ci ildə Finlandiyada çəkiləndir. Rəsulzadə Peterburqdan Finlandiyaya mühacirət etdikdən sonra orada tatar mücahidlərlə görüşüb, onlarla xatirə fotosu çəkdirib. Digər iki foto isə tək fotosudur və həmin fotolardan biri dəniz kənarında çəkilib. Məndə həmçinin Rəsulzadənin Abidin adlı bir şəxs tərəfindən çəkilmiş portreti və dəfn albomu var. Rəsulzadənin 34 fotodan ibarət dəfn albomunda onun cənazə mərasiminin bütün təsviri var.

-Kolleksiyanızda fotolardan başqa Rəsulzadəyə aid nələrsə varmı?

-Məndə həmçinin Rəsulzadənin 3 ədəd orijinal məktubu, imzalı kitabları var. Eləcə də mühacirətdə çap etdiyi kitabların, dərc etdiyi jurnalların əksəriyyətinin orijinal nüsxələri var.

-Qeyd etdiyiniz şəkil, məktub və kitabları hardan əldə etmisiniz?

-Rəsulzadənin arxivi o vəfat edəndən sonra bir neçə yerə parçalanıb. Bizə çatan arxiv onun ən yaxın silahdaşı Abbasqulu Kazımzadənin arxivindəndir. Yəni bu arxiv İstanbulda açıq şəkildə satılırdı. Azərbaycan vətəndaşlarının mənə göstərdikləri təmənnasız dəstək sayəsində ala bilmişəm.

-Bəs kolleksiyanıza axırıncı nə əlavə etmisiniz?

-Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm. 1923-cü ildə İstanbulda çap etdiyi "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabının türk şairi Cəlal Sahirə imzaladığı nüsxədir. Bundan əlavə məndə Rəsulzadənin "Azərbaycan şairi Nizami" kitabının imzalı nüsxəsi var.

-Ümumiyyətlə araşdırmalarınız zamanı Rəsulzadə ilə bağlı sizi ən təəccübləndirən fakt hansı olub?

-Rəsulzadə ilə bağlı mənim üçün ən maraqlı fakt odur ki, bir tərəfdən siyasi mübarizə aparıb, digər tərəfdən də davamlı nəşriyyatla məşğul olub. O dövrdə başqa hansı siyasimizin Türkiyə ilə yanaşı Polşada, Almaniyada, Fransada kitabları çıxıb? Heç birinin. Ən çox mətbu fəaliyyət də ona məxsusdur. Təkcə mühacirətdə 5 jurnal, iki qəzet çap edib. Bu gün bizlər bir çox materialları onun nəşrlərindən əldə edirik.

-Rəsulzadənin bir neçə dildə kitabı var. Həmin kitablar nə haqqındadır?

-Rəsulzadənin polyak, alman və fransız dilində Azərbaycan Cümhuriyyəti haqqında kitabı var. Təəssüf ki, onlar dilimizə çevrilməyib. Eləcə də Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı kitabları da var. Biz inşallah fransızca olan kitabı nəşrə hazırlayırıq.

-Son olaraq kolleksiyanızda Rəsulzadəyə aid bir əşya varmı?

-Kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid əşya yoxdur. Amma ən qiymətlisi Rəsulzadənin arxivindən çıxan Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir ki, o, mənim kolleksiyamdadır.

Pərvanə Ağazadə

_____________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
Dünya üzrə qaçqınların sayı 70 milyonu keçdi - 70 ilin ən yüksək göstəricisi
Müəllimlərin maaşı konkret nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİRZƏ FƏTƏLİ AXUNDZADƏ
“Qobu Park”da məcburi köçkünlərlə bağlı festival keçirildi - FOTOLAR
Elmar Məmmədyarov Vaşinqtona gedib
Türkmənistan Prezidentinin oğlu qubernator oldu
"Bu gün Mübariz olduğun Gündür" - Palmali-nin prezidenti Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovu yad etdi
Maaş artımı dövlət işində çalışan 600 min nəfərə şamil olunacaq - ŞƏRH
"...Güc birlikdədir"
Azərbaycanın iki güləşçisi Avropa çempionu olub, biri bürünc medal qazanıb
Minimum aylıq əməkhaqqı 250 manat müəyyən edilib - 15 SƏRƏNCAM
“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi məlum oldu
Qartal zirvədə uçar
Qarabağ həqiqətləri ilə bağlı çəkilən film İsveçdə nümayiş olunacaq
Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul edib
Fizuli Məmmədov diqqəti Azərbaycanda onkoloji xəstəliklərə və tibbi sığorta məsələsinə yönəltdi
"Ordumuzdakı helikopterlər uzaq məsafədən hədəfi dəqiq vurmağa qadirdir" – Müdafiə naziri
Bu gün Şəhid Mübariz İbrahimovun anım günüdür
Əli Əhmədov: “Azərbaycan tərəfinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həlli üçün etdiyi cəhdlər nəticəsiz qalıb"
Atamın gündəliyi — “Xəyallarda qalan Laçın” xatirə gündəlikdən bir hissə
Bahar Muradova: “Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi davamlı sülhə və birgə yaşayışa təhdid olaraq qalır”
Əflatun Amaşov qəzet və jurnallarla bağlı təklif verdi
Ukraynalı səfir alman siyasətçiləri satqınlıqda suçladı
Cənub zonasında Qarabağ müharibəsi əlil və veteranlarının asudə vaxtları təşkil olunacaq
Biləsuvarda Qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi mövzusunda tədbir keçirilib - FOTOLAR
Daha 300 avtobus avqustda istismardan çıxarılır - BNA-dan ANONS
Azərbaycan və Pakistan xüsusi təyinatlılarının birgə təlimləri keçiriləcək
Zakir Həsənov Gəncəyə düşən mərmidən DANIŞDI
Qənirə Paşayeva Murad Köhnəqalanın azadlığa buraxılmasına vasitəçi oldu
Milli Qurtuluş Günü münasibəti ilə Kürdəxanıda məcburi köçkünlər üçün tibbi aksiya keçirilib