Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd


Tarix:31-01-2019, 13:00 Kateqoriya:Manşet / Müsahibə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd

Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm.

Bu gün Azərbaycan siyasətçisi və publisisti, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banilərindən və Azərbaycan siyasi mühacirətinin liderlərindən biri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 135-ci ildönümüdür. O, 1884-cü il Novxanı kəndində dünyaya gəlib.

AzNews.az Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğma Azərbaycanı üçün gördüyü işləri yenidən xatırlatmaq üçün jurnalist, kolleksiyaçı Dilqəm Əhmədlə söhbət edib.

-Bildiyimiz qədər 2012-ci ildən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və mühacirət tarixi ilə bağlı materiallar toplayırsınız. Kolleksiyanızda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə bağlı hissə nələrdən ibarətdir?

-Mənim şəxsi kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid 7 ədəd orijinal fotoşəkil var. Fotolardan ikisi cümhuriyyət dönəminə aiddir. Həmin iki fotodan biri 1918-ci ilin iyun ayında Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin İstanbulda Osmanlı rəsmiləri ilə birgə çəkilən şəklidir. Digər foto isə 1919-cu ildə Rəsulzadə "Azərbaycan" qəzetinin digər redaksiya heyətinin üzvləri ilə bir arada olarkən çəkilib. Həmin fotoda Rəsulzadənin yanında Üzeyir bəy Hacıbəyli, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Mustafa Vəkiloğlu kimi dəyərli şəxsiyyətlər var. Digər 5 foto isə mühacirətdə çəkilib. Mühacirətdə çəkilən fotoların ikisi cümhuriyyətin 9-cu və 10-cu ildönümlərinə aiddir. Bu fotolardan ən qiymətlisi 1922-ci ildə Finlandiyada çəkiləndir. Rəsulzadə Peterburqdan Finlandiyaya mühacirət etdikdən sonra orada tatar mücahidlərlə görüşüb, onlarla xatirə fotosu çəkdirib. Digər iki foto isə tək fotosudur və həmin fotolardan biri dəniz kənarında çəkilib. Məndə həmçinin Rəsulzadənin Abidin adlı bir şəxs tərəfindən çəkilmiş portreti və dəfn albomu var. Rəsulzadənin 34 fotodan ibarət dəfn albomunda onun cənazə mərasiminin bütün təsviri var.

-Kolleksiyanızda fotolardan başqa Rəsulzadəyə aid nələrsə varmı?

-Məndə həmçinin Rəsulzadənin 3 ədəd orijinal məktubu, imzalı kitabları var. Eləcə də mühacirətdə çap etdiyi kitabların, dərc etdiyi jurnalların əksəriyyətinin orijinal nüsxələri var.

-Qeyd etdiyiniz şəkil, məktub və kitabları hardan əldə etmisiniz?

-Rəsulzadənin arxivi o vəfat edəndən sonra bir neçə yerə parçalanıb. Bizə çatan arxiv onun ən yaxın silahdaşı Abbasqulu Kazımzadənin arxivindəndir. Yəni bu arxiv İstanbulda açıq şəkildə satılırdı. Azərbaycan vətəndaşlarının mənə göstərdikləri təmənnasız dəstək sayəsində ala bilmişəm.

-Bəs kolleksiyanıza axırıncı nə əlavə etmisiniz?

-Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm. 1923-cü ildə İstanbulda çap etdiyi "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabının türk şairi Cəlal Sahirə imzaladığı nüsxədir. Bundan əlavə məndə Rəsulzadənin "Azərbaycan şairi Nizami" kitabının imzalı nüsxəsi var.

-Ümumiyyətlə araşdırmalarınız zamanı Rəsulzadə ilə bağlı sizi ən təəccübləndirən fakt hansı olub?

-Rəsulzadə ilə bağlı mənim üçün ən maraqlı fakt odur ki, bir tərəfdən siyasi mübarizə aparıb, digər tərəfdən də davamlı nəşriyyatla məşğul olub. O dövrdə başqa hansı siyasimizin Türkiyə ilə yanaşı Polşada, Almaniyada, Fransada kitabları çıxıb? Heç birinin. Ən çox mətbu fəaliyyət də ona məxsusdur. Təkcə mühacirətdə 5 jurnal, iki qəzet çap edib. Bu gün bizlər bir çox materialları onun nəşrlərindən əldə edirik.

-Rəsulzadənin bir neçə dildə kitabı var. Həmin kitablar nə haqqındadır?

-Rəsulzadənin polyak, alman və fransız dilində Azərbaycan Cümhuriyyəti haqqında kitabı var. Təəssüf ki, onlar dilimizə çevrilməyib. Eləcə də Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı kitabları da var. Biz inşallah fransızca olan kitabı nəşrə hazırlayırıq.

-Son olaraq kolleksiyanızda Rəsulzadəyə aid bir əşya varmı?

-Kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid əşya yoxdur. Amma ən qiymətlisi Rəsulzadənin arxivindən çıxan Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir ki, o, mənim kolleksiyamdadır.

Pərvanə Ağazadə

_____________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
25 il öncə Lələtəpədə şəhid olan döyüşçülərin xatirəsi anıldı - FOTOLAR
Saakaşvili sabah Kiyevə qayıdır
Ermənilərin talan etdiyi Kəlbəcər – Ürək dağlayan ən son görüntülər – VİDEO
Fransanın Nant şəhərində Azərbaycan məktəbi açıldı
Gülnar Səmanın kitabının təqdimatı keçiriləcək
İncitdiyiniz insanların sayı-hesabı yoxdur
Jurnalistin vətəni
Jurnalistlərimiz Dağlıq Qarabağa niyə GETMƏLİDİR?
İlbər Ortaylı: “Sultan Səlimlə Şah İsmayıl kimi dava edəsi deyilik”
Mayın 29-da Putin və Paşinyan arasında görüş keçiriləcək
Ərdoğandan çağırış: "Seçki mübahisələrini geridə qoyaq"
"Azərbaycan(!) qızının gecə klubunda nə iti azıb ki?.." - Fikir savaşı
Azərbaycan və İranın birgə istehsalı olan avtobuslar satışa hazırlanır
Xəzərdə 6 milyard dollarlıq yeni layihəyə start verildi
Koçaryan Avropa liderlərini köməyinə çağırdı
Əhaliyə hava xəbərdarlığı
Azərbaycan dilinin 113 minlik yeni orfoqrafiya lüğəti hazırlanıb
"Qaz və işığa qoyulan limitin ləğvi məqsədəuyğun deyil" – Deputat
Azərbaycanda zorakılığa məruz qalan uşaqlarla bağlı qaynar xətt yaradılır
Pensiya və əmək haqları yenidən qaldırılacaq – Prezident bəyan etdi
Aqil ABBAS: TELEKANALLARI TELEKANALİZASİYAYA ÇEVİRMƏYİN
"Paşinyan Dağlıq Qarabağda rəngli inqilab etmək istəyir" - NƏZAKƏT MƏMMƏDOVA
Şərif Ağayar: "Laçın indi mənə çatmadığım, çata bilmədiyim bütün arzuların ümumiləşmiş obrazı kimi görünür" - MÜSAHİBƏ
İslam dininə üçlü yanaşma: Mühafizəkarlıq, Dünyəvilik, Millilik - (III yazı)
Prezident və birinci xanım Neftçilər parkının açılışında
Güclü külək və leysan yağışları Gürcüstanda ciddi fəsadlar törətdi
Müasir Azərbaycan Folklorşünaslıqda yeni nəzəri-metodoloji yanaşma təcrübəsi
Bakının şərtinə əməl olunmadıqca, eskalasiya təhlükəsi davam edəcək
"Türk axını"nın Serbiya ərazisində tikintisinə start verildi
Qətlə yetirilən nazir, azad edilən qatil