Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd


Tarix:31-01-2019, 13:00 Kateqoriya:Manşet / Müsahibə

Rəsulzadə arxivinin ən qiymətlisi Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir - Dilqəm Əhməd

Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm.

Bu gün Azərbaycan siyasətçisi və publisisti, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banilərindən və Azərbaycan siyasi mühacirətinin liderlərindən biri Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin 135-ci ildönümüdür. O, 1884-cü il Novxanı kəndində dünyaya gəlib.

AzNews.az Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin doğma Azərbaycanı üçün gördüyü işləri yenidən xatırlatmaq üçün jurnalist, kolleksiyaçı Dilqəm Əhmədlə söhbət edib.

-Bildiyimiz qədər 2012-ci ildən Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti və mühacirət tarixi ilə bağlı materiallar toplayırsınız. Kolleksiyanızda Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ilə bağlı hissə nələrdən ibarətdir?

-Mənim şəxsi kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid 7 ədəd orijinal fotoşəkil var. Fotolardan ikisi cümhuriyyət dönəminə aiddir. Həmin iki fotodan biri 1918-ci ilin iyun ayında Rəsulzadənin sədri olduğu Azərbaycan Nümayəndə Heyətinin İstanbulda Osmanlı rəsmiləri ilə birgə çəkilən şəklidir. Digər foto isə 1919-cu ildə Rəsulzadə "Azərbaycan" qəzetinin digər redaksiya heyətinin üzvləri ilə bir arada olarkən çəkilib. Həmin fotoda Rəsulzadənin yanında Üzeyir bəy Hacıbəyli, Şəfi bəy Rüstəmbəyli, Mustafa Vəkiloğlu kimi dəyərli şəxsiyyətlər var. Digər 5 foto isə mühacirətdə çəkilib. Mühacirətdə çəkilən fotoların ikisi cümhuriyyətin 9-cu və 10-cu ildönümlərinə aiddir. Bu fotolardan ən qiymətlisi 1922-ci ildə Finlandiyada çəkiləndir. Rəsulzadə Peterburqdan Finlandiyaya mühacirət etdikdən sonra orada tatar mücahidlərlə görüşüb, onlarla xatirə fotosu çəkdirib. Digər iki foto isə tək fotosudur və həmin fotolardan biri dəniz kənarında çəkilib. Məndə həmçinin Rəsulzadənin Abidin adlı bir şəxs tərəfindən çəkilmiş portreti və dəfn albomu var. Rəsulzadənin 34 fotodan ibarət dəfn albomunda onun cənazə mərasiminin bütün təsviri var.

-Kolleksiyanızda fotolardan başqa Rəsulzadəyə aid nələrsə varmı?

-Məndə həmçinin Rəsulzadənin 3 ədəd orijinal məktubu, imzalı kitabları var. Eləcə də mühacirətdə çap etdiyi kitabların, dərc etdiyi jurnalların əksəriyyətinin orijinal nüsxələri var.

-Qeyd etdiyiniz şəkil, məktub və kitabları hardan əldə etmisiniz?

-Rəsulzadənin arxivi o vəfat edəndən sonra bir neçə yerə parçalanıb. Bizə çatan arxiv onun ən yaxın silahdaşı Abbasqulu Kazımzadənin arxivindəndir. Yəni bu arxiv İstanbulda açıq şəkildə satılırdı. Azərbaycan vətəndaşlarının mənə göstərdikləri təmənnasız dəstək sayəsində ala bilmişəm.

-Bəs kolleksiyanıza axırıncı nə əlavə etmisiniz?

-Kolleksiyama ən son bu ay Rəsulzadənin imzalı bir kitabını əlavə etmişəm. 1923-cü ildə İstanbulda çap etdiyi "Azərbaycan Cümhuriyyəti" kitabının türk şairi Cəlal Sahirə imzaladığı nüsxədir. Bundan əlavə məndə Rəsulzadənin "Azərbaycan şairi Nizami" kitabının imzalı nüsxəsi var.

-Ümumiyyətlə araşdırmalarınız zamanı Rəsulzadə ilə bağlı sizi ən təəccübləndirən fakt hansı olub?

-Rəsulzadə ilə bağlı mənim üçün ən maraqlı fakt odur ki, bir tərəfdən siyasi mübarizə aparıb, digər tərəfdən də davamlı nəşriyyatla məşğul olub. O dövrdə başqa hansı siyasimizin Türkiyə ilə yanaşı Polşada, Almaniyada, Fransada kitabları çıxıb? Heç birinin. Ən çox mətbu fəaliyyət də ona məxsusdur. Təkcə mühacirətdə 5 jurnal, iki qəzet çap edib. Bu gün bizlər bir çox materialları onun nəşrlərindən əldə edirik.

-Rəsulzadənin bir neçə dildə kitabı var. Həmin kitablar nə haqqındadır?

-Rəsulzadənin polyak, alman və fransız dilində Azərbaycan Cümhuriyyəti haqqında kitabı var. Təəssüf ki, onlar dilimizə çevrilməyib. Eləcə də Azərbaycan ədəbiyyatı ilə bağlı kitabları da var. Biz inşallah fransızca olan kitabı nəşrə hazırlayırıq.

-Son olaraq kolleksiyanızda Rəsulzadəyə aid bir əşya varmı?

-Kolleksiyamda Rəsulzadəyə aid əşya yoxdur. Amma ən qiymətlisi Rəsulzadənin arxivindən çıxan Azərbaycan Cümhuriyyətinin dövlət gerbidir ki, o, mənim kolleksiyamdadır.

Pərvanə Ağazadə

_____________________________________________________________________________________________________










SON XƏBƏRLƏR
Dünyanın ən güclü orduları bəlli oldu - Neçənci yerdəyik?
"Rəsulzadənin tapançası məni xilas etdi..." - Türk zabitin xatirələri - FOTOLAR
Bakıda 19 yerdə məktəb yarmarkaları fəaliyyətə başlayıb - SİYAHI
Qabil Hüseynli: “Rəşadın ayağının biri axtarışların ilk günü tapılmışdı”
İrəvanda etirazlar: Parlament binası mühasirəyə alındı
Şəhid Milli Qəhrəman Fazil Mehdiyevin doğum günüdür - VİDEO
Hirkan Milli Parkının ərazisində yanğın başlayıb - YENİLƏNİB
Rəşad Atakişiyevin nəşi TAPILDI
Milli Qəhrəman İlham Əliyevin anım günüdür
“Vikipediya”da publisist və tədqiqatçı Tofiq Hüseynzadə haqqında üç dildə məqalə yaradılıb
Şoyqudan ABŞ-a “raket mesajı”
Qətərdə asfaltı mavi rəngə boyamağa başlayıblar
Xoy şəhərində “Şəms və Mövlana” Festivalı keçirilir
Məktəblilər bu il yeni forma geyinəcəklər? – AÇIQLAMA
Qaçqınların və Məcburi Köçkünlərin İşləri üzrə Dövlət Komitəsində növbəti kollegiya iclası keçirilib
Sumqayıtda 3 məktəbin bütün şagirdləri tələbə adını qazanıb
Qəzaya uğrayan təyyarəmizin “qara qutusu” tapıldı
Bu gün Bəxtiyar Vahabzadənin doğum günüdür - VİDEO
Azərbaycançılıq ideologiyası haqqında film çəkildi
Gürcüstanın Azərbaycana 7.3 milyon dollar borcu var
"Neftçi"nin baş məşqçisi məğlubiyyətdə özünü günahlandırıb
Sosial internet şəbəkələri saxta “qədim erməni dövlətçiliyi” barədə yalanlarla doludur
Vikimaniya beynəlxalq konfransında ölkəmizi üç vikipediyaçı təmsil edəcək
ABŞ Ermənistanın iki şirkətinə sanksiya tətbiq edib
“Baş nazir dəqiq deyib, nəsə əlavə etməyə ehtiyac yoxdur...” - Mnatsakanyan
Azərbaycan və İran prezidentlərinin telefon danışğındakı pərdəarxası MƏQAMLAR
Təslim olmuş erməni hərbçisi ilə bağlı danışıqlar aparılır
Tehran metrosunda hicabına riayət etməyən qadınlara qarşı təzyiqlər şiddətləndirilir
Qəzaya uğramış təyyarəmiz parça-parça olub
Aqil ABBAS: "Qurban Qurbanov, səninləyik!"