Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ


Tarix:5-12-2018, 00:12 Kateqoriya:Manşet / Dünya

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ

İran son illərdə ballistik raket arsenalına düşmən infrastrukturuna hədə törədəcək qabaqcıl bacarıqlar əlavə edərək onun strateji hərbi dəyərini artırıb. ABŞ, İsrail və Körfəz ölkələri tərəfindən ballistik müdafiə sistemlərinin inkişaf etdirilməsi İran İslam Respublikasını alternativlər axtarmağa məcbur edib.

Karabakhmedia.az bu yazıda İrana məxsus ballistik raketlərin 1985-ci ildən bu günə qədər inkişaf tarixini nəzərdən keçirməyə çalışacaq.

Şahab-1: “Şahab-1” İranın inkişaf etdirdiyi ilk ballistik raketidir. 1985-ci ildə Liviyadan 20 ədəd, 1986-cı ildə isə Suriyadan 12 ədəd Rusiya istehsalı “Skad-B” qısamənzilli ballistik raket satın aldıqdan sonra İran-İraq müharibəsi zamanı ölkə öz ballistik raketini inkişaf etdirməyə başladı və yerli “Skad-B” adlandırılan “Şahab-1”i hazırladı. 1987-1992-ci illərdə Şimali Koreya da bu raketlərin inkişafına texniki və material dəstəyi təmin etdi.

Şahab-2: Bu raket “Skad-C” variantlarından biridir. “Şahab-1”lərlə bağlı texnoloji çətinliklərlə üzləşən İran daha uzaq mənzilli və kiçik başlıqlarla işləyən “Şahab-2”ləri inkişaf etdirdi. Raketlərin sınaqdan keçirilməsi 1998-ci ildə başladı, 2004-cu ildə isə xidmətə verildi.

Şahab-3: İranın ilk orta mənzilli ballistik raketi hesab edilir. Raket 800-1300 km aralığında hərəkət qabiliyyətinə malik idi. Həm görünüş, həm bacarıq olaraq Şimali Koreya “Nodonq”u ilə eynilik təşkil edirdi.

Şahab-3M: Bu raket son 15 ildir çəkisinin azaldılması üçün müxtəlif modifikasiyalara məruz qalıb: daha kiçik başlıqların istifadə edilməsi, yüngül aliminiumdan istifadə və s.

Zilzal: “Zilzal” sinfli artilleriya raketlərinin hazırlanması 1990-cı illərə təsadüf edir. 2000-ci illərdə müəyyən qədər təkmilləşdirilsə də, aşağı dəqiqlikdə olduğuna görə çox istifadə edilməyib. Bu sinfə aid “Zilzal-1”, “Zilzal-2” və “Zilzal-3”ün inkişaf etdirilməsi İranın gələcək ballistik raketləri üçün önəmli olsa da, heç biri orduda geniş istifadə edilməyib.

Tondar-69: Bu raketlər 1992-ci ildə xidmətə verilib və Çindən satın alınmış “CSS-8 SRBM” raketləri əsasında inkişaf etdirilib. 150 km mənzilli və 250 kq başlığa sahib silahlar dəqiqliyi aşağı olduğu üçün əməliyyatlarda çox istifadə edilməyib.

1995-ci ildə 200 km mənzilli 650 kq daşıma bacarığına malik “Fateh-110”, 2004, 2010 və 2012-ci illərdə isə sıra ilə raketin “Fateh A-110A”, “Fateh A-110B” və “Fateh-110-D1” təkmilləşdirilmiş versiyaları xidmətə verilib. 2010-2014-cü illərdə “Şahab-2”nin dəqiqliyi artırıldı və nüvə başlığı çərçivəsi dəyişdirilərək “Qiam-1” adı ilə istifadəyə verildi.

İranın 2014-cü ildən sonra inkişaf etdirilmiş ballistik raketlərinə isə “Xalij Fars”, 300 km mənzilli “Hörmüz” və təkmilləşdirilmiş versiyaları, 500 km mənzilli “Fateh-313”, 700 km mənzilli “Zülfüqar”, 1800 km mənzilli “Qədr-110”, “Emad”, 2000 km mənzilli “Xorramşəhr”, “Sejil” və 2018-ci ildə hazırlanmış “Fateh-e Mobin” daxildir./Ordu.az/

Ağalar Ağalarlı










SON XƏBƏRLƏR
25 il öncə Lələtəpədə şəhid olan döyüşçülərin xatirəsi anıldı - FOTOLAR
Saakaşvili sabah Kiyevə qayıdır
Ermənilərin talan etdiyi Kəlbəcər – Ürək dağlayan ən son görüntülər – VİDEO
Fransanın Nant şəhərində Azərbaycan məktəbi açıldı
Gülnar Səmanın kitabının təqdimatı keçiriləcək
İncitdiyiniz insanların sayı-hesabı yoxdur
Jurnalistin vətəni
Jurnalistlərimiz Dağlıq Qarabağa niyə GETMƏLİDİR?
İlbər Ortaylı: “Sultan Səlimlə Şah İsmayıl kimi dava edəsi deyilik”
Mayın 29-da Putin və Paşinyan arasında görüş keçiriləcək
Ərdoğandan çağırış: "Seçki mübahisələrini geridə qoyaq"
"Azərbaycan(!) qızının gecə klubunda nə iti azıb ki?.." - Fikir savaşı
Azərbaycan və İranın birgə istehsalı olan avtobuslar satışa hazırlanır
Xəzərdə 6 milyard dollarlıq yeni layihəyə start verildi
Koçaryan Avropa liderlərini köməyinə çağırdı
Əhaliyə hava xəbərdarlığı
Azərbaycan dilinin 113 minlik yeni orfoqrafiya lüğəti hazırlanıb
"Qaz və işığa qoyulan limitin ləğvi məqsədəuyğun deyil" – Deputat
Azərbaycanda zorakılığa məruz qalan uşaqlarla bağlı qaynar xətt yaradılır
Pensiya və əmək haqları yenidən qaldırılacaq – Prezident bəyan etdi
Aqil ABBAS: TELEKANALLARI TELEKANALİZASİYAYA ÇEVİRMƏYİN
"Paşinyan Dağlıq Qarabağda rəngli inqilab etmək istəyir" - NƏZAKƏT MƏMMƏDOVA
Şərif Ağayar: "Laçın indi mənə çatmadığım, çata bilmədiyim bütün arzuların ümumiləşmiş obrazı kimi görünür" - MÜSAHİBƏ
İslam dininə üçlü yanaşma: Mühafizəkarlıq, Dünyəvilik, Millilik - (III yazı)
Prezident və birinci xanım Neftçilər parkının açılışında
Güclü külək və leysan yağışları Gürcüstanda ciddi fəsadlar törətdi
Müasir Azərbaycan Folklorşünaslıqda yeni nəzəri-metodoloji yanaşma təcrübəsi
Bakının şərtinə əməl olunmadıqca, eskalasiya təhlükəsi davam edəcək
"Türk axını"nın Serbiya ərazisində tikintisinə start verildi
Qətlə yetirilən nazir, azad edilən qatil