Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ


Tarix:5-12-2018, 00:12 Kateqoriya:Manşet / Dünya

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ

İran son illərdə ballistik raket arsenalına düşmən infrastrukturuna hədə törədəcək qabaqcıl bacarıqlar əlavə edərək onun strateji hərbi dəyərini artırıb. ABŞ, İsrail və Körfəz ölkələri tərəfindən ballistik müdafiə sistemlərinin inkişaf etdirilməsi İran İslam Respublikasını alternativlər axtarmağa məcbur edib.

Karabakhmedia.az bu yazıda İrana məxsus ballistik raketlərin 1985-ci ildən bu günə qədər inkişaf tarixini nəzərdən keçirməyə çalışacaq.

Şahab-1: “Şahab-1” İranın inkişaf etdirdiyi ilk ballistik raketidir. 1985-ci ildə Liviyadan 20 ədəd, 1986-cı ildə isə Suriyadan 12 ədəd Rusiya istehsalı “Skad-B” qısamənzilli ballistik raket satın aldıqdan sonra İran-İraq müharibəsi zamanı ölkə öz ballistik raketini inkişaf etdirməyə başladı və yerli “Skad-B” adlandırılan “Şahab-1”i hazırladı. 1987-1992-ci illərdə Şimali Koreya da bu raketlərin inkişafına texniki və material dəstəyi təmin etdi.

Şahab-2: Bu raket “Skad-C” variantlarından biridir. “Şahab-1”lərlə bağlı texnoloji çətinliklərlə üzləşən İran daha uzaq mənzilli və kiçik başlıqlarla işləyən “Şahab-2”ləri inkişaf etdirdi. Raketlərin sınaqdan keçirilməsi 1998-ci ildə başladı, 2004-cu ildə isə xidmətə verildi.

Şahab-3: İranın ilk orta mənzilli ballistik raketi hesab edilir. Raket 800-1300 km aralığında hərəkət qabiliyyətinə malik idi. Həm görünüş, həm bacarıq olaraq Şimali Koreya “Nodonq”u ilə eynilik təşkil edirdi.

Şahab-3M: Bu raket son 15 ildir çəkisinin azaldılması üçün müxtəlif modifikasiyalara məruz qalıb: daha kiçik başlıqların istifadə edilməsi, yüngül aliminiumdan istifadə və s.

Zilzal: “Zilzal” sinfli artilleriya raketlərinin hazırlanması 1990-cı illərə təsadüf edir. 2000-ci illərdə müəyyən qədər təkmilləşdirilsə də, aşağı dəqiqlikdə olduğuna görə çox istifadə edilməyib. Bu sinfə aid “Zilzal-1”, “Zilzal-2” və “Zilzal-3”ün inkişaf etdirilməsi İranın gələcək ballistik raketləri üçün önəmli olsa da, heç biri orduda geniş istifadə edilməyib.

Tondar-69: Bu raketlər 1992-ci ildə xidmətə verilib və Çindən satın alınmış “CSS-8 SRBM” raketləri əsasında inkişaf etdirilib. 150 km mənzilli və 250 kq başlığa sahib silahlar dəqiqliyi aşağı olduğu üçün əməliyyatlarda çox istifadə edilməyib.

1995-ci ildə 200 km mənzilli 650 kq daşıma bacarığına malik “Fateh-110”, 2004, 2010 və 2012-ci illərdə isə sıra ilə raketin “Fateh A-110A”, “Fateh A-110B” və “Fateh-110-D1” təkmilləşdirilmiş versiyaları xidmətə verilib. 2010-2014-cü illərdə “Şahab-2”nin dəqiqliyi artırıldı və nüvə başlığı çərçivəsi dəyişdirilərək “Qiam-1” adı ilə istifadəyə verildi.

İranın 2014-cü ildən sonra inkişaf etdirilmiş ballistik raketlərinə isə “Xalij Fars”, 300 km mənzilli “Hörmüz” və təkmilləşdirilmiş versiyaları, 500 km mənzilli “Fateh-313”, 700 km mənzilli “Zülfüqar”, 1800 km mənzilli “Qədr-110”, “Emad”, 2000 km mənzilli “Xorramşəhr”, “Sejil” və 2018-ci ildə hazırlanmış “Fateh-e Mobin” daxildir./Ordu.az/

Ağalar Ağalarlı










SON XƏBƏRLƏR
ABŞ kilsə zəngini 100 ildən sonra Filippinə qaytardı
Sabahın HAVASI: Yağış və qar yağacaq
Maksim Şevçenko: "Ermənistan Laçın, Cəbrayıl, Fizuli və başqa rayonları Yeltsin rejiminin dəstəyi ilə işğal edib"
Ehtiyatlı olmaq lazımdı
Dərdin çiçəkləmə dövrü - Rüstəm Kamal yazır
Dərdin çiçəkləmə dövrü - Rüstəm Kamal yazır
Avstraliya Qüdsü rəsmən İsrailin paytaxtı kimi tanıdı
"Nərmin Şahmarzadəni cinayət məsuliyyətinə cəlb etmək lazımdır"- Millət vəkili
Ramiz Rövşənin doğum günüdür - "Bağışla, bağışla, məni bağışla"
Faiq Ələkbərlinin "Azərbaycan Türk fəlsəfi və ictimai fikir tarixi" adlı kitabı işıq üzü görüb
Ankaradan Bağdada cavab: "Terrorizm əleyhinə bu cür əməliyyatlar davam etdiriləcək"
Türkmənistanda ilk Xəzər iqtisadi forumu keçiriləcək
Tolstoy olan yerdə Dostoyevski kim idi…
Deputat sərxoş halda dava salması ilə bağlı yayılan xəbərlərə münasibət bildirdi
Mahir Abbaszadə: "Bu gün Azərbaycan dünya miqyasında ən sürətlə inkişaf edən ölkələr sırasında öncül yerlərdən birini tutur"
Əməyin simfoniyası — Qəzənfər Hüseynovun Laçın xatirələri
“Açıq şəkildə dedim: Serj, beş rayonu geri qaytar…” - Lukaşenko ilk dəfə açıqladı
Türk ordusu Suriyada nəhəng hərbi əməliyyata başladı – VİDEO
Bu il Azərbaycanda qış sərt keçməyəcək - RƏSMİ
FHN-in iki vəzifəli şəxsinə general rütbəsi verildi
İlham Əliyev Mövlud Çavuşoğlunu qəbul etdi
ARİFİN VƏTƏN, TORPAQ ADLI AĞRISI
Rövşən Rzayev Şüvəlandakı köçkünlərlə görüşdü - FOTOLAR
Vətənini və dövlətini canından çox sevən mərhum millət vəkili – Zakir Sərdarov
30 il əvvəl Laçında da belə idi...
"Uzaqlar yaxın olsa…” — Ayaz Arabaçı yeni kitabını təqdim etdi - FOTOLAR
Xətai Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı vəzifəsindən azad edildi
NATO nümayəndə heyəti ölkəmizdə səfərdədir
Abşeron rayonunda Şəhid ailələrinə, 20 Yanvar və Qarabağ əlillərinə mənzillər verildi
İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana başsağlığı verdi