Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ


Tarix:5-12-2018, 00:12 Kateqoriya:Manşet / Dünya

İran ballistik raketlərinin inkişaf tarixi – QISA BAXIŞ

İran son illərdə ballistik raket arsenalına düşmən infrastrukturuna hədə törədəcək qabaqcıl bacarıqlar əlavə edərək onun strateji hərbi dəyərini artırıb. ABŞ, İsrail və Körfəz ölkələri tərəfindən ballistik müdafiə sistemlərinin inkişaf etdirilməsi İran İslam Respublikasını alternativlər axtarmağa məcbur edib.

Karabakhmedia.az bu yazıda İrana məxsus ballistik raketlərin 1985-ci ildən bu günə qədər inkişaf tarixini nəzərdən keçirməyə çalışacaq.

Şahab-1: “Şahab-1” İranın inkişaf etdirdiyi ilk ballistik raketidir. 1985-ci ildə Liviyadan 20 ədəd, 1986-cı ildə isə Suriyadan 12 ədəd Rusiya istehsalı “Skad-B” qısamənzilli ballistik raket satın aldıqdan sonra İran-İraq müharibəsi zamanı ölkə öz ballistik raketini inkişaf etdirməyə başladı və yerli “Skad-B” adlandırılan “Şahab-1”i hazırladı. 1987-1992-ci illərdə Şimali Koreya da bu raketlərin inkişafına texniki və material dəstəyi təmin etdi.

Şahab-2: Bu raket “Skad-C” variantlarından biridir. “Şahab-1”lərlə bağlı texnoloji çətinliklərlə üzləşən İran daha uzaq mənzilli və kiçik başlıqlarla işləyən “Şahab-2”ləri inkişaf etdirdi. Raketlərin sınaqdan keçirilməsi 1998-ci ildə başladı, 2004-cu ildə isə xidmətə verildi.

Şahab-3: İranın ilk orta mənzilli ballistik raketi hesab edilir. Raket 800-1300 km aralığında hərəkət qabiliyyətinə malik idi. Həm görünüş, həm bacarıq olaraq Şimali Koreya “Nodonq”u ilə eynilik təşkil edirdi.

Şahab-3M: Bu raket son 15 ildir çəkisinin azaldılması üçün müxtəlif modifikasiyalara məruz qalıb: daha kiçik başlıqların istifadə edilməsi, yüngül aliminiumdan istifadə və s.

Zilzal: “Zilzal” sinfli artilleriya raketlərinin hazırlanması 1990-cı illərə təsadüf edir. 2000-ci illərdə müəyyən qədər təkmilləşdirilsə də, aşağı dəqiqlikdə olduğuna görə çox istifadə edilməyib. Bu sinfə aid “Zilzal-1”, “Zilzal-2” və “Zilzal-3”ün inkişaf etdirilməsi İranın gələcək ballistik raketləri üçün önəmli olsa da, heç biri orduda geniş istifadə edilməyib.

Tondar-69: Bu raketlər 1992-ci ildə xidmətə verilib və Çindən satın alınmış “CSS-8 SRBM” raketləri əsasında inkişaf etdirilib. 150 km mənzilli və 250 kq başlığa sahib silahlar dəqiqliyi aşağı olduğu üçün əməliyyatlarda çox istifadə edilməyib.

1995-ci ildə 200 km mənzilli 650 kq daşıma bacarığına malik “Fateh-110”, 2004, 2010 və 2012-ci illərdə isə sıra ilə raketin “Fateh A-110A”, “Fateh A-110B” və “Fateh-110-D1” təkmilləşdirilmiş versiyaları xidmətə verilib. 2010-2014-cü illərdə “Şahab-2”nin dəqiqliyi artırıldı və nüvə başlığı çərçivəsi dəyişdirilərək “Qiam-1” adı ilə istifadəyə verildi.

İranın 2014-cü ildən sonra inkişaf etdirilmiş ballistik raketlərinə isə “Xalij Fars”, 300 km mənzilli “Hörmüz” və təkmilləşdirilmiş versiyaları, 500 km mənzilli “Fateh-313”, 700 km mənzilli “Zülfüqar”, 1800 km mənzilli “Qədr-110”, “Emad”, 2000 km mənzilli “Xorramşəhr”, “Sejil” və 2018-ci ildə hazırlanmış “Fateh-e Mobin” daxildir./Ordu.az/

Ağalar Ağalarlı










SON XƏBƏRLƏR
Sarı zolaq qadağasının tətbiq ediləcəyi prospektlərin adları açıqlandı - Diqqətli olun
ŞAMAXIDA QƏDİM MƏSCİD AŞKAR EDİLDİ
Azərbaycanda "Facebook" və "Instagram" çökdü
Qanlı hücum - Türkiyəli diplomatlar güllələndi
Laçınlılar ABŞ, Rusiya və Fransa səfirliklərinə etiraz bəyanatlarını çatdırdı — VİDEO
Bu gün Şah İsmayıl Xətainin doğum günüdür
Heydər Əliyev Fondu ürək qüsurlu uşaqların əməliyyatına dəstək oldu
Türkiyə təhlükəsizlik qüvvələri başına 1.5 milyon mükafat qoyulmuş PKK-çını məhv etdi
Qənirə Paşayeva “AMEA-nın professoru” seçilib
ABŞ Türkiyəyə sanksiya tətbiq edəcəkmi?
Dövlət Komitəsində vətəndaşların növbəti qəbulu keçirilib
Əflatun Amaşov: “Keşikçidağ gərginliyinin yaranmasında onlar maraqlıdırlar”
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: CƏMALƏDDİN ƏFQANİ - I Hissə
"Partizani"nin baş məşqçisi: "Bakıya turist kimi gəlməmişik"
Cəlilabadda Qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi mövzusunda tədbir keçirilib - FOTOLAR
Britaniya XİN başçısı: “İrana nüvə silahı əldə etməsi üçün bir il kifayətdir”
Türkiyə Aralıqda dənizində qaz yatağı tapdı - Sensasion iddia
Saakaşvilidən Azərbaycan və Gürcüstana müraciət
AVRO-2020: Bilet sifarişində rekord qeydə alındı - 19,3 milyon
Rusiya Azərbaycanlıları İttifaqı MeqaFon mobil operatoruna səhvini düzəltdirdi
Növbəti erməni həyasızlığı - VİDEO
Bakı-Batumi aviareyslərinin sayı artırılır
Gəncədə məcburi köçkünlər üçün salınmış qəsəbə telefonlaşdırıldı
Paşinyanın xeyriyyə fondu Laçındakı erməni balaları üçün bağça açdı - FOTOLAR
Baş Prokurorluq: "Şəki Xan Sarayında budaqların qırılmasına səbəb əlverişsiz hava şəraiti olub"
Gürcüstan DİN Keşikçi Dağla bağlı ictimaiyyətə müraciət etdi
Azərbaycan bu gün BMT-yə ikinci hesabatını təqdim edəcək
Onlar 3 dost idilər - Laçında eyni döyüşdə həlak olan şəhidlərin anım tədbiri keçirildi – FOTO/VİDEO
Zelenskinin korteji uşaqları daşıyan avtobusla toqquşdu
Rusiya və Türkiyənin ortaq tarixinə dair bədii film çəkiləcək-VİDEO