Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Hayların gizli mətləbləri -ARAŞDIRMA


Tarix:11-06-2018, 12:52 Kateqoriya:Manşet / Araşdırma

Hayların gizli mətləbləri -ARAŞDIRMA

Ərmən-qıpçaqların varisləri kimdir?

Vaxtilə bir məqalə oxumuşdum. Orada “ərmənlər” – ermənilər barədə ötəri də olsa söz açılırdı. Müəllif (adını xatırlamadığım üçün üzr istəyirəm) “erməni” – “ərmən” sözünün etimalogiyasını araşdıraraq belə bir nəticəyə gəlmişdi ki, “ər” və “mən” sözləri sırf türk sözləridir və ərlər, ərənlər mənasını verir. Eyni zamanda göstərilirdi ki, ərmənlərin hələ keçmiş zamanlarda da “hay” kimi tanınan üzdəniraq qonşularımıza heç bir aidiyyatı yoxdur. Onlar qıpçaqdilli türk boylarından birinə məxsus olublar.

Bu mühüm məsələnin Azərbaycan tarixçilərinin nəzərindən yayınması daim tarixi saxtalaşdırmaqla məşğul olan hayların əlinə yeni fürsət verib. Sank-Peterburq, Varşava,Vena və digər şəhərlərin muzeylərində saxlanan ərmənlərə məxsus məxəzləri intensiv şəkildə dövriyyəyə buraxılır. Onlar dünya mətbuatında demək olar ki, hər gün qıpçaq ərmənlərin hay olduqları barədə məqalələr dərc edir, beynəlxalq ictimaiyyəti utanıb qızarmadan aldadır, yanlış fikirləri həqiqət kimi hər kəsin beyninə yeritməyə çalışırlar. Yalanları sırımaq üçün əllərində tutarlı kozırları da var. O da ondan ibarətdir ki, dünyada onların ölkəsini Armeniya kimi tanıyırlar. Heç kəsə sirr deyil ki, heç bir hay öz millətini “erməni” adlandırmır. Onlar özlərinə “hay”, məskunlaşdıqları əraziyə isə “Hayastan” deyirlər.

Bir şeyi də deyim ki, hayların üzə çıxardıqları ərmən-qıpçaq məxəzləri ərmən əlifbası ilə yazıya alınıb. Bəzilərinin az qala min ilə qədər yaşı var. Bununla da onlar guya sübut edirlər ki, ərmən-qıpçaqlar indiki hayların babalarıdır, yaxud hansısa bir qoludur. Ən çox istinad etdikləri isə XII-XIII əsrlərdə Gəncədə yaşamış Mxitar Qoşun “Törə bitigi” (“Qanunlar kitabı”) qanunnaməsi, XVII əsrdə yaşamış Aqop Kirkoroğlunun kitablarıdır. Hay tarixçiləri ərmən-qıpçaq əlifbası ilə yazılmış kitablardan bəzi cümlələri rus əlifbası ilə verir, bu cümlə və ifadələrin erməni-qıpçaq dilində yazıldığını iddia edirlər. Bu cür ifadələrdən biri də belədir: “Bizim til”. Məncə, geniş şərhə ehtiyac yoxdur. “Bizim til” elə bizim dildir. Başqa bir ifadə: “Xorxudan kimsə çahırsa”. Burda da tərcüməyə ehtiyac yoxdur. Söz və məna anlaşılandır: “Qorxudan kimsə çağırsa”. Belə misalların sayını artırmaq da olar. Hər kəsdə aydın təsəvvür yaratmaq üçün elə bu da kifayətdir.

Qıpçaq boylarında geniş işlənən sağrı “nun” bu gün də türkdilli qıpçaq xalqlarının əlifbasında aparıcı yer tutur. Yeri gəlmişkən, Gəncə-Qazax zonasında, Borçalı ellərində yerli əhalinin dilində sağrı “nun” bu gün də qalmaqdadır. Görəsən, haylar özlərinə niyə sual vermirlər ki, ərmən-qıpçaqlar haydırsa, onların qurbağa qurultusuna bənzəyən dillərində bu hərfin izi niyə qalmayıb? Çünki sərf etmir.

Mən başa düşə bilmirəm, bizim yüzlərlə tarixçi alimimiz Akademiyaya yığışıb nə iş görürlər. Bir vaxt dağlıq ərazilərdə, ərəblərin əli çatmayan yerlərdə islamı qəbul etməmiş xaçpərəst albanları erməniləşdirib manqurtlaşdıran hay yepiskoplarının vəzifəsini indiki tülküdən bic hay tarixçiləri yerinə yetirirlər. Bəs bizim tarixçilərimiz harda yatıblar? Hərdən ayılanda da fantaziyalarını işə salır, məlum tarixi faktları çeynəyib çürütməklə, hayları söyməklə məşğul olurlar. Rəhmətlik şair Bəhmən Vətənoğlu yazırdı:

“Dağın bu üzündən o biri üzünə
Düşməni söyməklə vətən qayıtmaz”.


Boş-boş işlərdənsə, ortaya tutarlı faktlar tapıb qoymaq və təbliğini geniş şəkildə təşkil etmək lazımdır. Bu isə təbii ki, ağır, üzücü bir işdir. Əsgər gecə-gündüz, ilin bütün fəsillərində - qarda-yağışda, qora bişirən istidə Vətənin, millətin keşiyini çəkdiyi kimi tarixçilərimiz də mənəvi sərvətlərimizin keşiyində ayıq-sayıq durmalı, onun başqaları tərəfindən zəbt olunmasının qarşısını almaq üçün əsl mücadilə aparmalıdır. Təssüf ki, bunu görmürük.

Qardaşlar, silkinib yuxudan oyanmaq vaxtıdır. Ayının min oyunu olduğu kimi hayların da məqsədi bütün vasitələrdən yararlanaraq Alban – oğuz-qıpçaq ərazilərinin, Qədim Azərbaycan torpaqlarının şəriksiz sahibi, ərmən-qıpçaqların həqiqi varisləri olduqlarına dünyanı inandırmaqdır. Belə ləng tərpənsəniz torpaqlarımızın iyirmi faizi kimi ərmən-qıpçaqlarımız da əlimizdən çıxacaq.

Amil AVOĞLU










SON XƏBƏRLƏR
İlham və Fərizə: əsl sevgi və sədaqət salnaməsi
20 Yanvar şəhidlərinin 29-cu ildönümü anılır
Həcərin nəticəsi: "Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..."
“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi - FOTOLAR
“Vətənin ən qəhraman övladları və onların ailələri qarşısında baş əyirəm” - Amerika ordusunun azərbaycanlı polkovniki
Heçmi əlləri titrəmədi?
İranın Qarabağ məsələsinə yanaşması dəyişir?
Günay Rəhimbəylidən Qarabağ atları ilə bağlı - SOS
Ukrayna Rusiya ilə 49 sənədi ləğv etdi
Deputat: Ölümə ən çox ürək-damar xəstəlikləri səbəb olur
“Gördün... Elmira Qafarova kişi qızıdır”
Şəhid Fərid Əhmədovun doğum günüdür
Artıq müalicə üçün İrana getməyə ehtiyac yoxdur! - VİDEO
Polad Bülbüloğlu: "Bu il Qarabağla bağlı konkret addımlar atılacağına ümidvarıq"
Rüstəm Kamalın ədəbiyyat dili - Elnarə AKİMOVA yazır
Muğam sənətinin inkişafı ilə bağlı addım atılacaq
Dörd saat söhbət, dörd kəlmə söz, dörd qəpiklik inam
OPEC Azərbaycanda 2019-cu ildə neft hasilatına dair proqnoz dərc edib
Yaxın Şərqdə xain plan: "Böyük Ermənistan", "Böyük Kürdüstan" və "Böyük İsrail"
Qasırğa və çovğun hanı? – Nazirlik vaxt dedi
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 5,3 metrə çatıb
Bakı Nəqliyyat Agentliyində TƏYİNAT
Ramil Usubov daha bir rəisin yerini dəyişdi
Skiflər, saklar, massagetlər, talışlar və azərilər
Azərbaycanla Rusiya arasında bir sıra ikitərəfli sənədlər təsdiqləndi
Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması üzrə razılığa gəlinib”
Sergey Lavrov Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinə dair mühüm mesajlar verdi
Suriyanın paytaxtı Dəməşqə güclü qar yağıb
Putinə qarşı sui-qəsdin qarşısı alındı
"Struktur islahatları idarəetmədə çevikliyin daha da artırılmasına xidmət edir"