Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi


Tarix:17-05-2018, 22:55 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi Azərbaycan xalqı bir xalq olaraq danışıq səslərinin səslənməsi zamanı boğazda olan boğuntuları, maneələri aradan qaldırmışdır. Bu bəlkədə bizim xalqın ən böyük nailiyyətidir ki, danışıq zamanı səslər ney kimi axır. Boğazda heç bir problem boğunuqluq yaranmır. Bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı maneələr və bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı boğunuqluq aradan qaldırılmışdır. Məs: Kalbalı və Kəlbəli...

Kalbali və Kalbalı (ka) sözləri “kəlb” (ke), Əli və Alı sözlərinə uyğunlaşdırılıb. Ərəb dilindən keçməklə “Əlinin iti” və ya “Alının iti” anlamına gələn sözlərə gətirib çıxardı.İndi ortaya sual çıxır. O dövrün valideynləri bilmirdilərmi, yuxarıda göstərilən sözlərin mahiyyətini?! Mən deyərdim xeyr! Çünki,bu söz Kalbali və Kalbalı sözləridir.Türkiyə türkcəsində bu gündə qəlbə-kalb deyirlər.Onda sözün əsl mahiyyəti belə alınır-Əlinin (Alının) ürəyi,eşqi,məhəbbəti və s.

Göründüyü kimi Kalbalı və Kəlbəli sözləri Qalbalı bə Qəlbəli sözlərinə yerini vermədi. Çünki,”ke” hərfi ilə tələffüz zamanı səsdə söz axıntısı artıq alınmışdı.Eyni qayda ilə Qaybalı və Qeybəli sözlərinə yanaşsaq, bu sözlərin Kaybalı və Kaybali sözlərindən yarandığını görərik.Onda ortaya sual çıxır.Nə üçün “ka” hərfindən “ke” hərfinə keçid baş verəndə bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ka ilə) sözlərində qalmadı? Çünki,bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ke ilə) səsləri ilə tələffüz ediləcəkdi ki, məna çaları alınmayacaqdı. Zamanla “ke” hərfindən “qe” hərfinə keçid baş verdi və Qaybalı və Qeybəli sözləri formasına düşdü.

... və ya Şano (Kolanılarda ad), Kalbo (Avşarlarda ad), Şamo və s. Şano-Şanalı, Kalbo-Kalbalı, Şamo-Şamalı idi. Sadəcə, Şanalı və digər burada göstərilən adları səsləndirəndə “Alı” səsi boğazda bir tıxanıqlıq yaradır. Ona görədə Şanalı-Şanolu-Şano, Kalbalı-Kalbolu-Kalbo, Şamalı-Şamolu-Şamo və s. kimi səsləndi ki, buda boğazda olan maneəni aradan qaldırdı...

Zaur Mirzəli










SON XƏBƏRLƏR
Paşinyan ağalarının Qarabağ xəbərdarlığından hansı nəticələri çıxaracaq?
Kayseridə Xocalı abidəsi açıldı
Koalisiya qüvvələri Suriyada məscidə zərbə endirib, 16 nəfər ölüb
Buraxılış və qəbul imtahanlarının yeni modeli: dəyişən nədir?
Azadlığı istəmirəm zərrə-zərrə, qram-qram! — Xəlil Rza Ulutürkün doğum günüdür
Ermənilər Laçının Mirik kəndində arxeoloji qazıntı işləri aparır — FOTO
Azərbaycan əsgəri şəhid oldu — VİDEO
HÜSEYN CAVİD İNSAN HAQQINDA - III YAZI
Azərbaycanın sabiq nazir aparıcılığa başladı — VİDEO
400 il bundan əvvəl batmış gəmi tapılıb- Portuqaliyada
Qaxda yola çıxan at qəzaya səbəb olub, bir qadın xəsarət alıb - FOTO
Prezidentliyə namizəd Salome Zurabişvili xalqa azərbaycanca müraciət etdi - VİDEO
ABŞ-da Araz Ağalarovun hesablarını bağladılar
İlham Əliyev: "Türkiyə nə qədər güclü olarsa, biz də bir o qədər güclü olacağıq"
SOCAR bu zavodu bizə qazandırıb - Ərdoğan
“Star” zavodunun açılış mərasimi keçirilir - CANLI YAYIM
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: SEYİD ƏZİM ŞİRVANİ -III YAZI
Türkiyədəki diaspor təşkilatlarının rəhbərləri Azərbaycana gəliblər
Əsəd tərəfdarları ilə İranyönlü qüvvələr bir-birinə girib, xeyli sayda ölü və yaralı var
Oğlunu axtarmaq üçün cəbhəyə getdi, evə qayıdanda yas çadırı gördü... – Məşhurların şəhid övladları
Azərbaycan Prezidenti Türkiyəyə işgüzar səfərə gedib
Azərbaycanın İsveçrəsi...
Talesiz general qardaşların kədərli sonu - ARAŞDIRMA
Axar.az saytı 5 yaşını qeyd edir
Badamdar sürüşmə zonasında yeni çatlar yaranıb
Dollar yenə bahalaşacaq - ABŞ hərəkətə keçir
"Kənd təsərrüfatında intensiv inkişafın əsası" mövzusunda yekun tədbir keçirilib - FOTO
Rəşid Mahmudov əməliyyat olundu
Azərbaycanda müəllim işləmək istəyənlərin sayı 3 dəfə artıb
Keçmiş nazirlər nə işlə məşğuldur? – Özləri danışdı