Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi


Tarix:17-05-2018, 22:55 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi Azərbaycan xalqı bir xalq olaraq danışıq səslərinin səslənməsi zamanı boğazda olan boğuntuları, maneələri aradan qaldırmışdır. Bu bəlkədə bizim xalqın ən böyük nailiyyətidir ki, danışıq zamanı səslər ney kimi axır. Boğazda heç bir problem boğunuqluq yaranmır. Bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı maneələr və bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı boğunuqluq aradan qaldırılmışdır. Məs: Kalbalı və Kəlbəli...

Kalbali və Kalbalı (ka) sözləri “kəlb” (ke), Əli və Alı sözlərinə uyğunlaşdırılıb. Ərəb dilindən keçməklə “Əlinin iti” və ya “Alının iti” anlamına gələn sözlərə gətirib çıxardı.İndi ortaya sual çıxır. O dövrün valideynləri bilmirdilərmi, yuxarıda göstərilən sözlərin mahiyyətini?! Mən deyərdim xeyr! Çünki,bu söz Kalbali və Kalbalı sözləridir.Türkiyə türkcəsində bu gündə qəlbə-kalb deyirlər.Onda sözün əsl mahiyyəti belə alınır-Əlinin (Alının) ürəyi,eşqi,məhəbbəti və s.

Göründüyü kimi Kalbalı və Kəlbəli sözləri Qalbalı bə Qəlbəli sözlərinə yerini vermədi. Çünki,”ke” hərfi ilə tələffüz zamanı səsdə söz axıntısı artıq alınmışdı.Eyni qayda ilə Qaybalı və Qeybəli sözlərinə yanaşsaq, bu sözlərin Kaybalı və Kaybali sözlərindən yarandığını görərik.Onda ortaya sual çıxır.Nə üçün “ka” hərfindən “ke” hərfinə keçid baş verəndə bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ka ilə) sözlərində qalmadı? Çünki,bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ke ilə) səsləri ilə tələffüz ediləcəkdi ki, məna çaları alınmayacaqdı. Zamanla “ke” hərfindən “qe” hərfinə keçid baş verdi və Qaybalı və Qeybəli sözləri formasına düşdü.

... və ya Şano (Kolanılarda ad), Kalbo (Avşarlarda ad), Şamo və s. Şano-Şanalı, Kalbo-Kalbalı, Şamo-Şamalı idi. Sadəcə, Şanalı və digər burada göstərilən adları səsləndirəndə “Alı” səsi boğazda bir tıxanıqlıq yaradır. Ona görədə Şanalı-Şanolu-Şano, Kalbalı-Kalbolu-Kalbo, Şamalı-Şamolu-Şamo və s. kimi səsləndi ki, buda boğazda olan maneəni aradan qaldırdı...

Zaur Mirzəli










SON XƏBƏRLƏR
Sabahdan havanın temperaturu yüksələcək
DİM: Magistraturanın qəbul planında 2104 yer boş qalıb
"Rusiya ilə müharibə Avropa üçün faciə olacaq" - NATO generalı
Tanınmış jurnalist intihara cəhd etdi - Reanimasiyadadır
Daha bir ölkə kosmosa insan göndərəcək
Modern.az və “NAR” 700 bal toplayanları bir araya gətirdi - Onlara telefonlar verildi – FOTOLAR
Qurban Qurbanov: "Deyiləcək bir söz yoxdur, heyətimizin yeniləndiyini nəzərə almalıyıq"
Can Laçın — Azər Qaraçənli yazır
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: ZEYNALABDİN MARAĞALI
Balakişi Qasımov məşhur rejissoru işdən çıxarır? - Ərizəsi alındı (FOTOLAR)
Türkiyə ABŞ istehsalı olan tikinti materiallarından imtina edib
Qarabağ erməniləri erməni deyil
Donald Tramp “F-35” qırıcı təyyarələrinin Türkiyəyə təhvil verilməsini təxirə salan qanunu təsdiqləyib
“Axşam yatıb, səhər durub...” — Ərdoğandan Trampa sərt sözlər
Doğma Kəlbəcərin əvəzolunmaz tərənnümçüsü
DTX hərbçiləri şantaj edən “reket jurnalistləri” saxladı
Dünyasını dəyişmiş əsgərin atası: “Ədalətli, düzgün istintaqın aparılmasına inanıram”
Gəncə hadisələrinin daha bir iştirakçısı məhv edildi
İlham Əliyev: "Azərbaycan Xəzəryanı ölkələr üçün mühüm tranzit rolu oynayır"
Trampın Türkiyəyə qarşı sanksiya qərarına Qərbdən və Şərqdən təpkilər gəlir
Peskov: "Ərdoğan Putindən yardım istəməyib"
Bakı-Balakən sərnişin qatarı təbii fəlakət səbəbindən yolda qalıb
Paşinyan kəşfiyyat şefini Qarabağa göndərdi
Elçin Quliyev at çapan Gülayla görüşdü – Atasını işə götürdü
42 minədək abituriyent ərizəsini təsdiq edib
Ərdoğandan sərt açılama: "ABŞ bizi dinləməsə..."
Qeyri-sabit hava şəraiti davam edəcək - XƏBƏRDARLIQ
Ramil Quliyev Avropa çempionatının finalında
Bakıda ağır namus cinayəti törədilib
Fransalı professor: "Qarabağ münaqişəsinin həlli prosesinə yeni dövlətlər cəlb edilməlidir" - MÜSAHİBƏ