Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi


Tarix:17-05-2018, 22:55 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi Azərbaycan xalqı bir xalq olaraq danışıq səslərinin səslənməsi zamanı boğazda olan boğuntuları, maneələri aradan qaldırmışdır. Bu bəlkədə bizim xalqın ən böyük nailiyyətidir ki, danışıq zamanı səslər ney kimi axır. Boğazda heç bir problem boğunuqluq yaranmır. Bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı maneələr və bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı boğunuqluq aradan qaldırılmışdır. Məs: Kalbalı və Kəlbəli...

Kalbali və Kalbalı (ka) sözləri “kəlb” (ke), Əli və Alı sözlərinə uyğunlaşdırılıb. Ərəb dilindən keçməklə “Əlinin iti” və ya “Alının iti” anlamına gələn sözlərə gətirib çıxardı.İndi ortaya sual çıxır. O dövrün valideynləri bilmirdilərmi, yuxarıda göstərilən sözlərin mahiyyətini?! Mən deyərdim xeyr! Çünki,bu söz Kalbali və Kalbalı sözləridir.Türkiyə türkcəsində bu gündə qəlbə-kalb deyirlər.Onda sözün əsl mahiyyəti belə alınır-Əlinin (Alının) ürəyi,eşqi,məhəbbəti və s.

Göründüyü kimi Kalbalı və Kəlbəli sözləri Qalbalı bə Qəlbəli sözlərinə yerini vermədi. Çünki,”ke” hərfi ilə tələffüz zamanı səsdə söz axıntısı artıq alınmışdı.Eyni qayda ilə Qaybalı və Qeybəli sözlərinə yanaşsaq, bu sözlərin Kaybalı və Kaybali sözlərindən yarandığını görərik.Onda ortaya sual çıxır.Nə üçün “ka” hərfindən “ke” hərfinə keçid baş verəndə bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ka ilə) sözlərində qalmadı? Çünki,bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ke ilə) səsləri ilə tələffüz ediləcəkdi ki, məna çaları alınmayacaqdı. Zamanla “ke” hərfindən “qe” hərfinə keçid baş verdi və Qaybalı və Qeybəli sözləri formasına düşdü.

... və ya Şano (Kolanılarda ad), Kalbo (Avşarlarda ad), Şamo və s. Şano-Şanalı, Kalbo-Kalbalı, Şamo-Şamalı idi. Sadəcə, Şanalı və digər burada göstərilən adları səsləndirəndə “Alı” səsi boğazda bir tıxanıqlıq yaradır. Ona görədə Şanalı-Şanolu-Şano, Kalbalı-Kalbolu-Kalbo, Şamalı-Şamolu-Şamo və s. kimi səsləndi ki, buda boğazda olan maneəni aradan qaldırdı...

Zaur Mirzəli










SON XƏBƏRLƏR
İlham və Fərizə: əsl sevgi və sədaqət salnaməsi
20 Yanvar şəhidlərinin 29-cu ildönümü anılır
Həcərin nəticəsi: "Nənəm erməniyə ərə gedə bilməzdi..."
“Dövlətqaçqınkom”un 100-ə yaxın əməkdaşı qan verdi - FOTOLAR
“Vətənin ən qəhraman övladları və onların ailələri qarşısında baş əyirəm” - Amerika ordusunun azərbaycanlı polkovniki
Heçmi əlləri titrəmədi?
İranın Qarabağ məsələsinə yanaşması dəyişir?
Günay Rəhimbəylidən Qarabağ atları ilə bağlı - SOS
Ukrayna Rusiya ilə 49 sənədi ləğv etdi
Deputat: Ölümə ən çox ürək-damar xəstəlikləri səbəb olur
“Gördün... Elmira Qafarova kişi qızıdır”
Şəhid Fərid Əhmədovun doğum günüdür
Artıq müalicə üçün İrana getməyə ehtiyac yoxdur! - VİDEO
Polad Bülbüloğlu: "Bu il Qarabağla bağlı konkret addımlar atılacağına ümidvarıq"
Rüstəm Kamalın ədəbiyyat dili - Elnarə AKİMOVA yazır
Muğam sənətinin inkişafı ilə bağlı addım atılacaq
Dörd saat söhbət, dörd kəlmə söz, dörd qəpiklik inam
OPEC Azərbaycanda 2019-cu ildə neft hasilatına dair proqnoz dərc edib
Yaxın Şərqdə xain plan: "Böyük Ermənistan", "Böyük Kürdüstan" və "Böyük İsrail"
Qasırğa və çovğun hanı? – Nazirlik vaxt dedi
Xəzərdə dalğanın hündürlüyü 5,3 metrə çatıb
Bakı Nəqliyyat Agentliyində TƏYİNAT
Ramil Usubov daha bir rəisin yerini dəyişdi
Skiflər, saklar, massagetlər, talışlar və azərilər
Azərbaycanla Rusiya arasında bir sıra ikitərəfli sənədlər təsdiqləndi
Həmsədrlər bəyanat yaydı: “Əhalinin sülhə hazırlanması üzrə razılığa gəlinib”
Sergey Lavrov Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinə dair mühüm mesajlar verdi
Suriyanın paytaxtı Dəməşqə güclü qar yağıb
Putinə qarşı sui-qəsdin qarşısı alındı
"Struktur islahatları idarəetmədə çevikliyin daha da artırılmasına xidmət edir"