Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi


Tarix:17-05-2018, 22:55 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi Azərbaycan xalqı bir xalq olaraq danışıq səslərinin səslənməsi zamanı boğazda olan boğuntuları, maneələri aradan qaldırmışdır. Bu bəlkədə bizim xalqın ən böyük nailiyyətidir ki, danışıq zamanı səslər ney kimi axır. Boğazda heç bir problem boğunuqluq yaranmır. Bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı maneələr və bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı boğunuqluq aradan qaldırılmışdır. Məs: Kalbalı və Kəlbəli...

Kalbali və Kalbalı (ka) sözləri “kəlb” (ke), Əli və Alı sözlərinə uyğunlaşdırılıb. Ərəb dilindən keçməklə “Əlinin iti” və ya “Alının iti” anlamına gələn sözlərə gətirib çıxardı.İndi ortaya sual çıxır. O dövrün valideynləri bilmirdilərmi, yuxarıda göstərilən sözlərin mahiyyətini?! Mən deyərdim xeyr! Çünki,bu söz Kalbali və Kalbalı sözləridir.Türkiyə türkcəsində bu gündə qəlbə-kalb deyirlər.Onda sözün əsl mahiyyəti belə alınır-Əlinin (Alının) ürəyi,eşqi,məhəbbəti və s.

Göründüyü kimi Kalbalı və Kəlbəli sözləri Qalbalı bə Qəlbəli sözlərinə yerini vermədi. Çünki,”ke” hərfi ilə tələffüz zamanı səsdə söz axıntısı artıq alınmışdı.Eyni qayda ilə Qaybalı və Qeybəli sözlərinə yanaşsaq, bu sözlərin Kaybalı və Kaybali sözlərindən yarandığını görərik.Onda ortaya sual çıxır.Nə üçün “ka” hərfindən “ke” hərfinə keçid baş verəndə bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ka ilə) sözlərində qalmadı? Çünki,bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ke ilə) səsləri ilə tələffüz ediləcəkdi ki, məna çaları alınmayacaqdı. Zamanla “ke” hərfindən “qe” hərfinə keçid baş verdi və Qaybalı və Qeybəli sözləri formasına düşdü.

... və ya Şano (Kolanılarda ad), Kalbo (Avşarlarda ad), Şamo və s. Şano-Şanalı, Kalbo-Kalbalı, Şamo-Şamalı idi. Sadəcə, Şanalı və digər burada göstərilən adları səsləndirəndə “Alı” səsi boğazda bir tıxanıqlıq yaradır. Ona görədə Şanalı-Şanolu-Şano, Kalbalı-Kalbolu-Kalbo, Şamalı-Şamolu-Şamo və s. kimi səsləndi ki, buda boğazda olan maneəni aradan qaldırdı...

Zaur Mirzəli










SON XƏBƏRLƏR
İlk əsgər məzarlığı salınır: Müharibəyə hazırlıqdır? – Zakir Həsənov
Bu gün Azərbaycanda Bilik Günüdür
Azərbaycan-Türkiyə həmrəylik yürüşü keçiriləcək
Türkiyənin Vitse-prezidenti sabah Azərbaycana səfərə gəlir
Qəhrəmana bərabər qəhrəman: Bitməyən müharibənin döyüşçüləri - FOTOLAR
Piyadalara qarşı cərimələri yol polisi yazacaq - RƏSMİ
Kremlin Qarabağ blefi: Sözdən işə nə zaman keçiləcək?
Bakının işğaldan azad edilməsinin 101-ci ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib - FOTOLAR
Azərbaycan hərbçiləri Almaniyada təlimdə iştirak edirlər
Tramp: Misir Prezidenti mənim sevimli DİKTATORUMDUR
Qazaxıstanda silah anbarı partladı
Türkiyədə ard-arda iki güclü zəlzələ olub
Yaponiyada yüz yaşı tamam olanların sayı 71 mini keçdi
Mirşahin Ağayevə medal verildi
Türkiyə Qarabağ müharibəsində Azərbaycana niyə kömək etmədi? - Kod adı ZƏFƏR olan türk genaralı danışdı - EKSKLÜZİV
Türkmənistan-Azərbaycan iqtisadi əməkdaşlığına dair müzakirələr aparılıb
Türkiyədə siyasi proseslər DƏYİŞİR - Ərdoğanın partiyası niyə parçalanır?
Putin müsəlmanlarla araq içdi – “İmamların 3-də…” - VİDEO
MƏQSƏD SƏTTAROV KİMDİR? - I YAZI
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: ŞEYX MƏHƏMMƏD XİYABANİ- III Yazı
Əhməd Davudoğlu AKP-dən istefa verib
Özbəkistan Türk Şurasının üzvü olacaq
2020-ci il üzrə dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri
“Təlimlər döyüş qabiliyyətinin artırılmasına xidmət edir” - Müdafiə naziri
Qarabağ icması Fransa hökumətinə çağırış edib
Piyadaları cərimələyən post-patrul əməkdaşlarının səlahiyyətlərinə xitam verilib
İnsanın soykökünün saxtalaşdırılması onun şərəf və ləyaqətinə qarşı hörmətsizlikdir
Mehriban Əliyeva Kürdəxanıda parkın açılışında - FOTO
Rövşən Rzayev: "Həmsədrlər Azərbaycanın işğal altında olan torpaqları ilə bağlı qətiyyətli mövqe nümayiş etdirməlidirlər"
İşğal olunmuş ərazilərlə bağlı qanun niyə qəbul olunmur? - Deputatdan pessimist CAVAB