Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi


Tarix:17-05-2018, 22:55 Kateqoriya:Manşet / Yazarlar

Kəlbəli, Kalbalı və digər adlarımızın danışıq zamanı təhrif olunması məsələsi Azərbaycan xalqı bir xalq olaraq danışıq səslərinin səslənməsi zamanı boğazda olan boğuntuları, maneələri aradan qaldırmışdır. Bu bəlkədə bizim xalqın ən böyük nailiyyətidir ki, danışıq zamanı səslər ney kimi axır. Boğazda heç bir problem boğunuqluq yaranmır. Bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı maneələr və bəzi adlarımızın səslənməsi zamanı boğunuqluq aradan qaldırılmışdır. Məs: Kalbalı və Kəlbəli...

Kalbali və Kalbalı (ka) sözləri “kəlb” (ke), Əli və Alı sözlərinə uyğunlaşdırılıb. Ərəb dilindən keçməklə “Əlinin iti” və ya “Alının iti” anlamına gələn sözlərə gətirib çıxardı.İndi ortaya sual çıxır. O dövrün valideynləri bilmirdilərmi, yuxarıda göstərilən sözlərin mahiyyətini?! Mən deyərdim xeyr! Çünki,bu söz Kalbali və Kalbalı sözləridir.Türkiyə türkcəsində bu gündə qəlbə-kalb deyirlər.Onda sözün əsl mahiyyəti belə alınır-Əlinin (Alının) ürəyi,eşqi,məhəbbəti və s.

Göründüyü kimi Kalbalı və Kəlbəli sözləri Qalbalı bə Qəlbəli sözlərinə yerini vermədi. Çünki,”ke” hərfi ilə tələffüz zamanı səsdə söz axıntısı artıq alınmışdı.Eyni qayda ilə Qaybalı və Qeybəli sözlərinə yanaşsaq, bu sözlərin Kaybalı və Kaybali sözlərindən yarandığını görərik.Onda ortaya sual çıxır.Nə üçün “ka” hərfindən “ke” hərfinə keçid baş verəndə bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ka ilə) sözlərində qalmadı? Çünki,bu sözlər Kaybalı və Kaybali (ke ilə) səsləri ilə tələffüz ediləcəkdi ki, məna çaları alınmayacaqdı. Zamanla “ke” hərfindən “qe” hərfinə keçid baş verdi və Qaybalı və Qeybəli sözləri formasına düşdü.

... və ya Şano (Kolanılarda ad), Kalbo (Avşarlarda ad), Şamo və s. Şano-Şanalı, Kalbo-Kalbalı, Şamo-Şamalı idi. Sadəcə, Şanalı və digər burada göstərilən adları səsləndirəndə “Alı” səsi boğazda bir tıxanıqlıq yaradır. Ona görədə Şanalı-Şanolu-Şano, Kalbalı-Kalbolu-Kalbo, Şamalı-Şamolu-Şamo və s. kimi səsləndi ki, buda boğazda olan maneəni aradan qaldırdı...

Zaur Mirzəli










SON XƏBƏRLƏR
Qənirə Paşayeva Murad Köhnəqalanın azadlığa buraxılmasına vasitəçi oldu
Milli Qurtuluş Günü münasibəti ilə Kürdəxanıda məcburi köçkünlər üçün tibbi aksiya keçirilib
Kərəm Məmmədli kafedra müdiri təyin edildi
Rövşən Rzayev BMT İnkişaf Proqramının nümayəndəsi ilə görüşüb
Meral Akşenerdən Elçibəy ailəsinə başsağlığı
Gestapoda sovetlərin adamı – həqiqi Ştirlits olubmu? -Məxfi sənədlər(FOTOLAR)
Azərbaycanda Qurtuluş günü qeyd olunur
Azərbaycan XİN Ermənistan XİN-in bəyanatına cavab verib
Elçibəyin həyat yoldaşının dəfn ediləcəyi yer açıqlandı
Bakıda ana və qızı özlərini 10-cu mərtəbədən atdı - Hər ikisi öldü
Fərizənin anası vəfat edib
Qazaxıstandakı mitinqlərin səbəbi budur - Tokayev
Qarabağ əlillərinə 50 avtomobil verildi
Məmməd Əmin Rəsulzadənin və Nuru Paşanın şəkilləri Avronun üzərinə vuruldu
Azərbaycandan Batumiyə birbaşa aviareys açıldı
TÜRKPA-nın baş katibindən Azərbaycan haqqında önəmli bəyanat
Oqtay Əsədov: “100 nəfər oturub 78 nəfər səs verir, bu nə deməkdir?”
Çavuşoğlu: "NATO Türkiyəni müdafiə edə bilmir, ona görə Rusiyadan S-400 alırıq"
Elçibəyin həyat yoldaşı vəfat etdi
Azərbaycanda 5 km 100 m uzunluqda Dövlət Bayra­ğı hazırlandı
İdlibdə Türkiyə ordusunun mövqelərinə 34 raket atıldı –Rəsmi Ankara Rusiya və İrana səsləndi
Ermənilər "Məşədi rəqsi"ni də OĞURLADILAR – VİDEO
Rəşad Mahmudov təcili yardım həkimlərinin döyülməsindən danışdı – TƏKLİF
"Yol hərəkəti haqqında" qanuna dəyişiklik edildi
Ermənilərin aviasiya vasitələrimizi vurmaq cəhdi uğursuz olub - VİDEO
Ermənistan Qarabağa turist cəlb edə bilmir - FAKTLAR
Dövlət Komitəsinin sədri və sədr müavinləri bölgələrdə vətəndaşları qəbul ediblər
Elmar Məmmədyarov: "Ermənistan rəhbərliyinin məsuliyyətsiz davranışı danışıqlar prosesinə xələl gətirir"
Ukrayna ordusu Donetskin 100 metrliyində
Doğum günün mübarək olsun, ŞƏHİD!