Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İRANIN TÜRK DİLİNİN KEÇƏRLİLİYİNİ TANIMASI LABÜDDÜR


Tarix:9-05-2018, 01:10 Kateqoriya:Manşet / Türk dünyası

İRANIN TÜRK DİLİNİN KEÇƏRLİLİYİNİ TANIMASI LABÜDDÜRSadəcə, indiki rejim mümkün qədər vaxtı uzatmağa çalışır.

Ərdəbilin İran parlamentindəki millət vəkili Südeyif Bədri türk dilinin tədrisi ilə bağlı olan konstitusiyanın 15-ci maddəsinin icrasını tələb edib. Deputat deyib ki, seçki ərəfəsində namizədlər "hər xalqın ana dilində təhsil almaq hüququnu” özündə əks etdirən bu maddənin icrasına çalışacaqlarını deyiblər.

Lakin bu günə qədər heç bir addım atılmayıb. Parlament üzvünün sözlərinə görə, ana dilimizin məhv olmaması üçün 15-ci maddə mütləq icra olunmalıdır. S.Bədri ana dilinin tədrisi istiqamətində xüsusi işlər gördüyünü də diqqətə çatdırıb: "Mən ana dilinin tədrisi ilə bağlı 142 millət vəkilindən imza toplayaraq layihə təklifi hazırlamışam. Çalışacam ki, parlamentdə bu qanun qəbul olunsun. Əgər layihə qəbul olunarsa, məktəblərdə türk dilinin tədrisinin şahidi olacağıq”. Azərbaycanlı millət vəkilinin təklifi fars rejimini müdafiə edənləri bərk qəzəbləndirib. Rejim tərəfdarları iddia ediblər ki, İranda ana dilinin tədris olunması ölkə təhlükəsizliyinə təhdid yaradan amildir. Xatırladaq ki, İranda türk dili və ədəbiyyatı mədəniyyət evinin yaradılması, həmçinin, türk dilinin tədris olunması azərbaycanlıların əsas tələblərindən biridir. Bu tələblər seçkiqabağı təşviqat dönəmində prezident Həsən Ruhaninin əsas şüarına çevrilsə də, 5 il vaxt keçməsinə rəğmən verilən vədlər yerinə yetirilməyib.

Fikirlərini "Şərq”ə bölüşən AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, türkoloq, Bütöv Azərbaycan Ocaqlarının sədr müavini Faiq Qəzənfərli deyib ki, 1905-ci ilə, yəni Qacarlar sülaləsi devrilənə qədər fars və türk dili İranda rəsmən qəbul olunurdu. Ekspert bildirib ki, hər iki dilin öz yeri və hüququ var idi:

"Fars dili bir çox hallarda yazı, türk dili isə yazı, saray və hərbi dil kimi istifadə olunub. Ancaq ingilislərin və rusların əli ilə hakimiyyətə gələn Pəhləvilər zamanı vəziyyət mənfiyə doğru dəyişib. Türk millət vəkilləri haqlı olaraq sual edirlər ki, niyə Qacarlardan sonra ana dilimizi işlətməyə icazə verilmir?! Halbuki İran İslam Respublikası qurulandan sonra konstitusiyasının 15-ci maddəsində bildirilib ki, İranda yaşayan bütün xalqlar ana dilindən istifadə etmək, təhsil almaq hüququna malikdir. Təəssüflər olsun ki, sözügedən qanunun icrasına bilərəkdən imkan yaradılmır. Şübhəsiz ki, İran dövləti gec-tez bu reallığı qəbul edəcək və türk dilinin istifadəsinə mane olmayacaq”. Alimin sözlərinə görə, indiki halda farsdilli millət vəkillərinin türk dilinin təhsil dili olmasına qarşı çıxması başadüşüləndir: "Rejimin narahatlığı odur ki, əgər türk dili İranda rəsmi dil kimi qəbul olunarsa, bu, faktiki olaraq türklərlə hesablaşmaq anlamına gələr.

Düşünürlər ki, İranda çoxluğu təşkil edən azərbaycanlıların ana dilinin sərbəst buraxılması İran İslam Respublikasının mahiyyətini dəyişəcək. Bu baxımdan farsdilli zümrənin mövqeyini qorumaq üçün israrla türk dilinin rəsmiləşməsinə qarşı çıxırlar. Bütün hallarda İranın türk dilinin keçərliliyini tanıması labüddür. Sadəcə, indiki rejim mümkün qədər vaxtı uzatmağa çalışır. Artıq zaman dəyişib, mədəni və siyasi anlamda ciddi dəyişikliklər baş verməkdədir. İranın tarixində ən önəmli faktorlardan biri məhz türklərdir. Türklərin ana dilini hər sahədə tətbiq etməsi 1925-ci ildə əlimizdən alınan haqqımızın bərpası və türk varlığının qəbulu deməkdir. Farsları narahat edən də məhz bu amildir. İnanıram ki, Xorasan və Qaşqay millət vəkillərinin mübarizəsi öz bəhrəsini verəcək. Çünki onlar öz sözlərini deyil, milyonluq xalqın diləyini və arzusunu çatdırır”.

Karabakhmedia.az










SON XƏBƏRLƏR
Rüstəm İbrahimbəyov üçün filmin sonu...
Cümhuriyyətin maarif və dini etiqad naziri Nurməmməd bəy Şahsuvarov
Paşinyan kütləvi həbslərə başladı
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə aparan tarixi hadisələrin xronologiyası
Rəsulzadə və Şəfi bəy Rüstəmbəylinin düşmənçiliyi - TARİX
Bəzi müəllimlərin dərs yükü və əməkhaqqı artacaq
Türkiyədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə dair nadir kitablar nəşr olunub
Türkiyənin müdafiə nazirinin müavini: “Babam bu dünyadan Azərbaycan həsrəti ilə köçdü”
Qanunla qadağan deyil, amma qadağandır: DYP-dən absurd tələb
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİR MÖHSÜN NƏVVAB
Azərbaycanda doğulmuş erməni Bakıya gəlib
Vətənpərvər və millətsevər Cümhuriyyət xadimi - Məmməd Yusif Cəfərov
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi fermerlərə 10 mln. kredit verəcək
Heydər Əliyev Fondu Parisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyini təşkil edib - FOTO
Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi vəzifəsindən azad olundu
Fuad Poladov - 70... - VİDEO
Lider TV-nin filmi Ankarada təqdim olundu — FOTOLAR
Kürdəmir, Kür və Salyan toponimləri — Süleyman peyğəmbər quşların dilini ona görə başa düşürdü ki, ...
“Bu gənc azərbaycanlı Rusiyanın ən varlı varisidir ­- 17 milyard dollar” – Forbes
Laçın koridoru: barıt qoxulu, erməniləşmiş torpaq...- FOTOLAR
Mnatsakanyan: "Həmsədrlərlə razılaşdıq ki, prosesi bərpa edək"
Türkiyəli spiker: Qarabağ bizim milli məsələmizdir
"Naxçıvana təhlükə yaranarsa, rəsmi Ankara prosesə qarışacaq" - QARS MÜQAVİLƏSİNİN ŞƏRTİ
"Paşinyan Qarabağda yeni savaşdan danışmağa başlayıb" - MÜHARİBƏ MÜMKÜNDÜRMÜ ?
Azərbaycan voleybolçuları Qızıl Avropa Liqasında ikinci qələbəsini qazanıb
Rusiya Ermənistana müasir silah verəcək
Şah İsmayıl əslində necə öldü? – Şok versiyalar
“Babamın qanlı köynəyini anama veriblər" — MÜSAHİBƏ
Hadi Rəcəbli: "Nikahların pozulmasına çox vaxt "Facebook" səbəb olur"
Putinin möhtəşəm silahı yerə çırpıldı – Şok