Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İRANIN TÜRK DİLİNİN KEÇƏRLİLİYİNİ TANIMASI LABÜDDÜR


Tarix:9-05-2018, 01:10 Kateqoriya:Manşet / Türk dünyası

İRANIN TÜRK DİLİNİN KEÇƏRLİLİYİNİ TANIMASI LABÜDDÜRSadəcə, indiki rejim mümkün qədər vaxtı uzatmağa çalışır.

Ərdəbilin İran parlamentindəki millət vəkili Südeyif Bədri türk dilinin tədrisi ilə bağlı olan konstitusiyanın 15-ci maddəsinin icrasını tələb edib. Deputat deyib ki, seçki ərəfəsində namizədlər "hər xalqın ana dilində təhsil almaq hüququnu” özündə əks etdirən bu maddənin icrasına çalışacaqlarını deyiblər.

Lakin bu günə qədər heç bir addım atılmayıb. Parlament üzvünün sözlərinə görə, ana dilimizin məhv olmaması üçün 15-ci maddə mütləq icra olunmalıdır. S.Bədri ana dilinin tədrisi istiqamətində xüsusi işlər gördüyünü də diqqətə çatdırıb: "Mən ana dilinin tədrisi ilə bağlı 142 millət vəkilindən imza toplayaraq layihə təklifi hazırlamışam. Çalışacam ki, parlamentdə bu qanun qəbul olunsun. Əgər layihə qəbul olunarsa, məktəblərdə türk dilinin tədrisinin şahidi olacağıq”. Azərbaycanlı millət vəkilinin təklifi fars rejimini müdafiə edənləri bərk qəzəbləndirib. Rejim tərəfdarları iddia ediblər ki, İranda ana dilinin tədris olunması ölkə təhlükəsizliyinə təhdid yaradan amildir. Xatırladaq ki, İranda türk dili və ədəbiyyatı mədəniyyət evinin yaradılması, həmçinin, türk dilinin tədris olunması azərbaycanlıların əsas tələblərindən biridir. Bu tələblər seçkiqabağı təşviqat dönəmində prezident Həsən Ruhaninin əsas şüarına çevrilsə də, 5 il vaxt keçməsinə rəğmən verilən vədlər yerinə yetirilməyib.

Fikirlərini "Şərq”ə bölüşən AMEA-nın aparıcı elmi işçisi, türkoloq, Bütöv Azərbaycan Ocaqlarının sədr müavini Faiq Qəzənfərli deyib ki, 1905-ci ilə, yəni Qacarlar sülaləsi devrilənə qədər fars və türk dili İranda rəsmən qəbul olunurdu. Ekspert bildirib ki, hər iki dilin öz yeri və hüququ var idi:

"Fars dili bir çox hallarda yazı, türk dili isə yazı, saray və hərbi dil kimi istifadə olunub. Ancaq ingilislərin və rusların əli ilə hakimiyyətə gələn Pəhləvilər zamanı vəziyyət mənfiyə doğru dəyişib. Türk millət vəkilləri haqlı olaraq sual edirlər ki, niyə Qacarlardan sonra ana dilimizi işlətməyə icazə verilmir?! Halbuki İran İslam Respublikası qurulandan sonra konstitusiyasının 15-ci maddəsində bildirilib ki, İranda yaşayan bütün xalqlar ana dilindən istifadə etmək, təhsil almaq hüququna malikdir. Təəssüflər olsun ki, sözügedən qanunun icrasına bilərəkdən imkan yaradılmır. Şübhəsiz ki, İran dövləti gec-tez bu reallığı qəbul edəcək və türk dilinin istifadəsinə mane olmayacaq”. Alimin sözlərinə görə, indiki halda farsdilli millət vəkillərinin türk dilinin təhsil dili olmasına qarşı çıxması başadüşüləndir: "Rejimin narahatlığı odur ki, əgər türk dili İranda rəsmi dil kimi qəbul olunarsa, bu, faktiki olaraq türklərlə hesablaşmaq anlamına gələr.

Düşünürlər ki, İranda çoxluğu təşkil edən azərbaycanlıların ana dilinin sərbəst buraxılması İran İslam Respublikasının mahiyyətini dəyişəcək. Bu baxımdan farsdilli zümrənin mövqeyini qorumaq üçün israrla türk dilinin rəsmiləşməsinə qarşı çıxırlar. Bütün hallarda İranın türk dilinin keçərliliyini tanıması labüddür. Sadəcə, indiki rejim mümkün qədər vaxtı uzatmağa çalışır. Artıq zaman dəyişib, mədəni və siyasi anlamda ciddi dəyişikliklər baş verməkdədir. İranın tarixində ən önəmli faktorlardan biri məhz türklərdir. Türklərin ana dilini hər sahədə tətbiq etməsi 1925-ci ildə əlimizdən alınan haqqımızın bərpası və türk varlığının qəbulu deməkdir. Farsları narahat edən də məhz bu amildir. İnanıram ki, Xorasan və Qaşqay millət vəkillərinin mübarizəsi öz bəhrəsini verəcək. Çünki onlar öz sözlərini deyil, milyonluq xalqın diləyini və arzusunu çatdırır”.

Karabakhmedia.az










SON XƏBƏRLƏR
Dünya üzrə qaçqınların sayı 70 milyonu keçdi - 70 ilin ən yüksək göstəricisi
Müəllimlərin maaşı konkret nə qədər artacaq? - AÇIQLAMA
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİRZƏ FƏTƏLİ AXUNDZADƏ
“Qobu Park”da məcburi köçkünlərlə bağlı festival keçirildi - FOTOLAR
Elmar Məmmədyarov Vaşinqtona gedib
Türkmənistan Prezidentinin oğlu qubernator oldu
"Bu gün Mübariz olduğun Gündür" - Palmali-nin prezidenti Milli Qəhrəman Mübariz İbrahimovu yad etdi
Maaş artımı dövlət işində çalışan 600 min nəfərə şamil olunacaq - ŞƏRH
"...Güc birlikdədir"
Azərbaycanın iki güləşçisi Avropa çempionu olub, biri bürünc medal qazanıb
Minimum aylıq əməkhaqqı 250 manat müəyyən edilib - 15 SƏRƏNCAM
“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı rəqibi məlum oldu
Qartal zirvədə uçar
Qarabağ həqiqətləri ilə bağlı çəkilən film İsveçdə nümayiş olunacaq
Rövşən Rzayev vətəndaşları qəbul edib
Fizuli Məmmədov diqqəti Azərbaycanda onkoloji xəstəliklərə və tibbi sığorta məsələsinə yönəltdi
"Ordumuzdakı helikopterlər uzaq məsafədən hədəfi dəqiq vurmağa qadirdir" – Müdafiə naziri
Bu gün Şəhid Mübariz İbrahimovun anım günüdür
Əli Əhmədov: “Azərbaycan tərəfinin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin ədalətli həlli üçün etdiyi cəhdlər nəticəsiz qalıb"
Atamın gündəliyi — “Xəyallarda qalan Laçın” xatirə gündəlikdən bir hissə
Bahar Muradova: “Ermənistanın qeyri-konstruktiv mövqeyi davamlı sülhə və birgə yaşayışa təhdid olaraq qalır”
Əflatun Amaşov qəzet və jurnallarla bağlı təklif verdi
Ukraynalı səfir alman siyasətçiləri satqınlıqda suçladı
Cənub zonasında Qarabağ müharibəsi əlil və veteranlarının asudə vaxtları təşkil olunacaq
Biləsuvarda Qadın sahibkarlığının inkişaf etdirilməsi mövzusunda tədbir keçirilib - FOTOLAR
Daha 300 avtobus avqustda istismardan çıxarılır - BNA-dan ANONS
Azərbaycan və Pakistan xüsusi təyinatlılarının birgə təlimləri keçiriləcək
Zakir Həsənov Gəncəyə düşən mərmidən DANIŞDI
Qənirə Paşayeva Murad Köhnəqalanın azadlığa buraxılmasına vasitəçi oldu
Milli Qurtuluş Günü münasibəti ilə Kürdəxanıda məcburi köçkünlər üçün tibbi aksiya keçirilib