Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

O yerlər bizi gözləyir...


Tarix:10-03-2018, 12:27 Kateqoriya:Manşet / İşğal Əraziləri

O yerlər bizi gözləyir...

2016-cı ilin aprel ayının 1-də erməni təxribatçıları gecə yarı gözlənilmədən Azərbaycanın sərhəd bölgələrində yerləşən kəndlərinə hücum etdilər. Əsgərlərimiz erməni tapdağı altında olan ərazilərimizi işğaldan azad etmək üçün qanlı döyüşlərə atıldılar. 3-4 gün davam edən döyüşlərdə qəhrəman oğullarımız düşmənə ağır zərbələr endirərək irəlilədilər. Onlar strateji əhəmiyyət kəsb edən yüksəklikləri azad edərək oraya bayrağımızı sancdılar.

Qələbə sorağını alanda birinci Qarabağ müharibəsinin iştirakçısı kimi sevincimin həddi-hüdudu olmadı. Ürəyim köksümə sığmadı, sanki qanadlanıb o yerlərə uçmaq istədim. Həmin günlər Azərbaycan gənclərinin ordumuza dəstək aksiyasında iştirakımla səsimi gənclərin səsinə qatdım ki, yanğım, həsrətim doğma yerlərdə əks-səda versin. O vaxt cəbhədə döyüşən əsgərlərimizin yanında olmaq istədim. Yaşım buna imkan verməsə də, onlara mənəvi dəstəyimlə yaxın olmağı düşündüm.

O günlər 5 saylı Bakı Peşə Liseyində keçirilən toplantıya qatıldım, gənclərin qarşısında çıxış etdim, dedim ki, Azərbaycan əsgəri ancaq “qələbə” əzmi ilə vuruşmalıdır, qalib olmalıdır. Bu sözləri deyincə sanki bir az toxtaqlıq tapdım... Həmin vaxt dahi filosof Sokratla bağlı söylənilən bir əhvalat yadıma düşdü. “Sokrat ahıl vaxtında müharibəyə gedir. Sokratı görən əsgərlər ondan: “Qoca” sən burada nə gəzirsən? Niyə gəlmisən?”—deyə soruşanda Sokrat onlara cavab verir ki, məni bura qorxu gətirib. Əsgərlər təəccüb edirlər, necə yəni qorxu gətirib?

Sokratın cavabı onları heyrətə salır:
—Qorxdum ki, birdən döyüşdə əsgərlərdən birinə mənim gücüm çatan bir şeyə ehtiyac olar (ox, bir qab su və sair), mən də burda olmaram, o işi görən tapılmaz və bu səbəbdən də bizim tərəf məğlubiyyətə düçar olar, mən də məğlub ölkənin vətəndaşı olmaq istəmirəm”.
Necə də ibrətamiz, müdrikanə bir fikirdir!

Yurdumuz möcüzələr diyarıdır. O, zəngin və gözəl təbiəti ilə insanları valeh edir. Bu möcüzəli yerlərin — dağların, şiş qayaların, zümrüd meşələrin, diş göynədən buz bulaqların, coşqun çayların, ab-havası şəfa verən yaylaqların, yurd yerlərinin adları müxtəlif tarixlərlə bağlıdır.

İşğal altında olan dağlarımızın zirvəsini, dərəsini, uçurumunu təbiət sanki elə yaratmışdır ki, bura yurdçular üçün möhtəşəm qala, düşmən üçün isə fəlakət yuvası olsun. Vətən torpağının hər daşı qəhrəmanlıq tariximizin bir sirrini özündə yaşadır. Xalqın qazandığı qələbələr də, düçar olduğu fəlakətlər də bir çox yurd yerlərində, adlarında abidələşmiş və canlı tarixə çevrilmişdir.

O dağlar ki Dəlidağ 3616 metr, Qırxqız 2828 metr, Qorqundağ 2396 metr, Sarıbaba 2229 metr, Böyük Kırs 2725 metr dəniz səviyyəsindən yüksəklikdə məğrur dayanıblar, sanki cərgə ilə düzülərək bir-birlərinə həyan olmaq üçün çiyin-çiyinə vermişlər...

Hər bir insanın taleyi olduğu kimi, dağların, daşların, ağacların, kol-kosun da, hətta bizi əhatə edən aləmdə gözə görünən nə varsa, onun da yaşı, taleyi vardır. Onlar da daşıdığı adı, taleyi, yaşı ilə dillərdə dastanlara dönərək həyatımıza köçmüşlər. Bizim Picəniz kəndinin (Laçın rayonu) də yeni nəsil üçün maraqlı olan bir tarixi var. Yaşlı sakinlərin söylədiklərinə görə, bu kəndin yaranması bir əhvalatla bağlı olmuşdur.
Vaxtilə bu ərazidə yaşayan gənc oğlan qonşunun qızını sevir. Bunu hiss edən valideynlər onların istəyinə qarşı çıxır, hətta ortalığa dava-dalaş da düşür. Gənclər isə ailə qurub bir yerdə ömür-gün sürmək üçün bir-birlərinə qoşulub qaçırlar. Aradan xeyli vaxt keçir, onlardan bir xəbər çıxmır, valideynlər isə yavaş-yavaş narahat olmağa başlayırlar.

Qızın anası çox narahat olur, hər dəfə ərinə rahatlıq vermir, elə hey ağlayıb-sıtqayır, kişiyə deyir:
—Ay kişi, olan oldu, keçən keçdi, qızın arxasınca get, ondan bir xəbər gətir, heç olmasa bilək ki, sağ-salamatdır, ürəyimiz toxtasın. Qızdan bir xəbər gətirməsən rahat ola bilmərəm.

Kişinin də ürəyi daşdan-zaddan deyildi ha, arvadın sözündən sonra lap yumşalır, uşaqların arxasınca getməyə hazırlaşır. Olan-olmazdan bir xurcun qablaşdırıb, qızının arxasınca gedir. Və xeyli müddətdən sonra geriyə dönür. Səbirsizliklə kişinin yolunu gözləyən arvad dərhal ərinin başının üstünü alır:
—Ay kişi, danış görüm qızım Nisəni tapdın, vəziyyəti nə təhərdi, heç olmasa başlarını gizlətməyə bir komaları varmı, dolanışıqları necədi, yeməyə çörək, içməyə su tapa bilirlərmi?—deyə soruşur.
Kişi də könülsüz halda qayıdır ki:
—Arvad, heç demə, kaş gedib görməyəydim, elə siftədən, ilk gündən oğlandan ağlım bir şey kəsmirdi, fərasətsizin biri imiş, bir uşaqları da var yanlarında, həyatı “puçdu” Nisənin,—deyə kövrəlir...

Ananın ürəyi dözmür, iki ayağını bir başmağa dirəyir ki, gedək qıza baş çəkək, yaşayışlarına kömək edək, cehiz, mal, qoyun verək dolansınlar...
Valideynlər gənc ailənin dolanışığından ötrü meşədən ağac kəsib gətirir, torpağı qazıb koma tikirlər, yer şumlamaq üçün öküz verirlər, əkin-biçin işlərinə əl uzadırlar.

O gündən gənc ailə burada məskən salır, xoş güzəranın yaşayış yerinin təməlini qoyurlar. “Puç Nisənin” həyatı gündən-günə yaxşılaşır. Bu söz də dildən-dilə keçərək müxtəlif ləhcələrdə dəyişikliyə uğrayaraq əzəli mənasını itirmiş, Picənis kimi yaşamışdır. Bu kəndin tarixi adı günümüzə belə bir formada gəlib çatmışdır.

Beləliklə, Gümüşlü Alı xoşbəxt bir ailəyə başçılıq edir. Var-dövləti artır, yeddi oğlu—Oruc, Əsədulla, Yusif, Kazım, Behbud, Qasi, Feyzulla böyüyüb atalarına arxa-kömək olurlar. Alı kişinin mal-qarası, qoyun-quzusu, at-ilxısı ildən-ilə çoxalır, nökər-naibi ilə onu hər il yazda yaylağa qaldırmaq üçün Qırxqız dağlarına yer-yurd axtarmağa çıxırlar. Pulla yaylaq yerləri almalı olurlar. O, çox təcrübəli adam olduğu üçün hər il yazqabağı dağlara çıxaraq yerlər gəzir, müşahidələr aparırdı. Qırxqız dağlarının ətəklərini görəndə indiki Fərraş kəndinin füsunkar gözəlliyi, buz bulaqları Alı kişinin çox xoşuna gəlir. Çobanlara, naxırçılara göstəriş verir ki, elatı, mal-qaranı, qoyun-quzunu birdən-birə yaylağa qaldırmasınlar, bir müddət dağın ətəklərində məskən salsınlar, bu yerlərin otu, ələfi yaxşıdı. Axı yaz ilkin olaraq dağların ətəklərinə gəlir. Havası mülayimdi, təbiət burada tez oyanır, heyvanlar faraş ot, ələfdən yesələr daha gümrah olar, - deyir. O vaxtdan da həmin yurd yerinin adına Fərraş deyirlər.

Alı kişi və onun qardaşı Nurəddinin adamları bu dağlara bələd olduqca, yer-yurda adlar qoymağa başlayırlar. Bu yerlərə relyefinə, quruluşuna, mənzərəsinə görə adlar verilmişdir. Fərraş kəndinin ətrafı qalın palıd meşə örtüyünə bürünmüşdür. Şarkar dağını aşandan sonra Nurəddin üçün yurd yerinin təməl daşı qoyulmuşdur. Hazırda qardaş Türkiyədə Norəddinlilər və Nurəddinlilər tayfası yaşamaqdadır.

Picənis kəndi bu ərazidə mərkəzi kənd hesab olunarmış. Qırmızı Güney kəndi, Xacın yalı kəndi, Böyük Picənis kəndi, Ağcayazı kəndi, Arduşlu kəndi, Nurəddin kəndi, Fərraş kəndi, köhnə Corman kəndi, Suvat kəndi vaxtı ilə inzibati ərazi hesab olunmuşdu. Bundan əlavə Dəvə yurdu, Dəvə boynu, Alcalıq, Binə, Hünis, Calağan düzü, Ağvağ binələri mövcud olmuşdur.

Yayın cırhacırında Göy bulaq, Yağlı bulaq, Qilbə bulaq, Sarı bulaq, Çınqıllı bulaq, Daş düzü bulağı, Tikanlı bulağı, Yoğuş bulağı, Gendərə bulağı, Ferzini bulağı, Peyinli bulağı, Nəbi bəy bulağı, Həsənqulu bulağı və Soyuq bulağın suyundan içmək üçün dizlərini yerə qoyursan, dodaqlarını söykəyib, bulağı öpürsən, doyunca içirsən. Su içmək üçün gərək bulağa baş əyəsən, bulaqların suyu adamın ürəyinə sərinlik gətirdikcə sudan doymaq olur, ancaq qıjıltı ilə axan suyun nəğməsindən doymaq olmur...

Hər bir bulaq, bərə, keçid, düzənlik yaylaq kimi mövcudluğunda tarixi adı özündə yaşadır: Qilbə bulaq yaylağı, Çınqıllı yaylağı, Göl yaylağı, Dərin çala yaylağı, Yağlı bulaq yaylağı, Sarı yoxuş yaylağı, Rəhim məkan yaylağı, Oruc yalı yaylağı, Peyinli bulaq yaylağı, İmolar yaylağı, Qorqun yalı yaylağı, At bulağı yaylağı, Eyvazlar bulağı yaylağı. Binə yal yaylağı həmişə yaz aylarında, yayda yığnaqlı, şenlikli olardı, elatın sürülərini burada bəsləyərdilər...

Saf, buz bulaqlar öz mənbəyini 2828 metr dəniz səviyyəsindən yüksəklikdə olan Qırxqız dağlarından götürərək Fərraş kəndi, Nurəddin kəndi O yerlər bizi gözləyir...çaylarını əmələ gətirib, Corman, Picənis çaylarına qarışar, Şəlvə çayına qovuşmağa tələsərlər...

(davamı növbəti saylarımızda)

Nemət BƏXTİYAR,
müharibə veteranı.










SON XƏBƏRLƏR
Rəsulzadə Türkiyədən niyə getdi?
CÜMHURİYYƏT QURUCULARI — Məhəmmədhəsən bəy Vəliyev (Baharlı)
"Real" ardıcıl 3-cü dəfə ÇL-in qalibi oldu
Azərbaycan prezidenti: "Biz nəinki regionun, Avrasiyanın enerji xəritəsini yenidən tərtib etmişik"
Rusiya Türkiyəyə 1 milyard dollar təzminat ödəyəcək
Rüstəm İbrahimbəyov üçün filmin sonu...
Cümhuriyyətin maarif və dini etiqad naziri Nurməmməd bəy Şahsuvarov
Paşinyan kütləvi həbslərə başladı
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə aparan tarixi hadisələrin xronologiyası
Rəsulzadə və Şəfi bəy Rüstəmbəylinin düşmənçiliyi - TARİX
Bəzi müəllimlərin dərs yükü və əməkhaqqı artacaq
Türkiyədə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinə dair nadir kitablar nəşr olunub
Türkiyənin müdafiə nazirinin müavini: “Babam bu dünyadan Azərbaycan həsrəti ilə köçdü”
Qanunla qadağan deyil, amma qadağandır: DYP-dən absurd tələb
Azərbaycan Türk fəlsəfəsindən yarpaqlar: MİR MÖHSÜN NƏVVAB
Azərbaycanda doğulmuş erməni Bakıya gəlib
Vətənpərvər və millətsevər Cümhuriyyət xadimi - Məmməd Yusif Cəfərov
Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi fermerlərə 10 mln. kredit verəcək
Heydər Əliyev Fondu Parisdə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyini təşkil edib - FOTO
Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargahının rəisi vəzifəsindən azad olundu
Fuad Poladov - 70... - VİDEO
Lider TV-nin filmi Ankarada təqdim olundu — FOTOLAR
Kürdəmir, Kür və Salyan toponimləri — Süleyman peyğəmbər quşların dilini ona görə başa düşürdü ki, ...
“Bu gənc azərbaycanlı Rusiyanın ən varlı varisidir ­- 17 milyard dollar” – Forbes
Laçın koridoru: barıt qoxulu, erməniləşmiş torpaq...- FOTOLAR
Mnatsakanyan: "Həmsədrlərlə razılaşdıq ki, prosesi bərpa edək"
Türkiyəli spiker: Qarabağ bizim milli məsələmizdir
"Naxçıvana təhlükə yaranarsa, rəsmi Ankara prosesə qarışacaq" - QARS MÜQAVİLƏSİNİN ŞƏRTİ
"Paşinyan Qarabağda yeni savaşdan danışmağa başlayıb" - MÜHARİBƏ MÜMKÜNDÜRMÜ ?
Azərbaycan voleybolçuları Qızıl Avropa Liqasında ikinci qələbəsini qazanıb