Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İranda İsmayılizm təriqətinin yaranması


Tarix:17-10-2017, 16:16 Baxış Sayı:117 Kateqoriya:Manşet / Araşdırma

 İranda İsmayılizm təriqətinin yaranması VII əsrdə İranda İsmayılizm təriqətinin və XI əsrdə İsmayılizm dövlətinin yaranmasının səbəbləri haqqında...

VII əsrdə altıncı şiə imamı olan Cəfər Sadıx imamlığı öz böyük oğlu olan İsmayıla vermədi. Səbəb isə İsmayılın şərab içməsi olmuşdur. İsmayıl isə atasından əvvəl vəfat etdi. Bu səbəbdən də şiə təriqətinin daxilində parçalanma baş verdi. Şiələrin müəyyən hissəsi imam kimi İsmayılın oğlu Məhəmmədi qəbul etdilər.

Bağdadda oturan xəlifə tərəfindən təqib olunan İsmayıllı cəmiyyətinin üzvləri gizlənmək məcburiyyətində qaldılar. Bundan sonra onlar xalq arasında belə şayiə yaymağa başladılar ki, Mehdi adında yeni imam gələcək və o, insanlara irqindən və dinindən asılı olmayaraq xoşbəxtlik gətirəcəkdir.
VIII-IX əsrlərdə İsmayıllı cəmiyyətində yenidən parçalanma baş verdi. Bu dəfə özünün imam Əlinin və Peyğəmbərin qızı Fatmanın nəslindən olduğunu elan edən Ubeydulla adlı şəxs Fatimilər xilafətinin Tunisdə yaranmasının əsasını qoydu. Bu xəlifə dövləti 909-cu ildən 1171-ci ilə kimi hakimiyyətdə qalmışdır. Fatimilər xilafətində dövlətin rəsmi dini İsmayılizm təriqəti olmuşdur.

İranda İsmayılizm cəmiyyətinin üzvləri tərəfindən başlanan xalq üsyanına başçılıq etmək Həsən ibn Sabbaxın adı ilə bağlıdır. Həsən ibn Sabbax rəhbər, təşkilatçı İsmayılizm cərəyanının ideologiyasını ifadə və müdafiə edən şəxs olmuşdur. Əlamut qalası İsmayıllılar tərəfindən 1090-cı ildə tutulmuşdur. Həmin vaxt İsmayıllı dövlətinin yaranma tarixi hesab olunur. Əlamut qalası sıldırım qayalarla əhatə olunmuş və o dövrün hərbi texnikasına görə alınmaz qala olmuşdur. İsmayıllı dövləti nə Səlcuq, nə də Fatimilər xəlifəsinə tabe deyildi.

Həsən ibn Sabbaxın otuz beş illik hökmranlığı dövründə Əlamut qalasında heç kəs açıq olaraq şərabdan istifadə etməmişdir. Bu qanunu pozduğuna görə Həsən ibn Sabbax öz doğma oğlu Məhəmmədi dar ağacından asdırmışdır.

Həsən ibn Sabbax xalq üsyançılarına başçılıq etmiş şəxslərdən fərqli olaraq varlanmaqdan və şəxsi sülalə qurmaqdan, hakimiyyəti oğlanlarına verməkdən imtina etmişdir.
Məşhur italyan səyahətçi Marko Polo İsmayıllılar və onların terrorçu hazırladıqları haqqında yazmışdır.

Ələddin adlı qoca iki dağın arasında yerləşən dərədə böyük və əla bir bağ yaratmışdır. Bu bağı heç yerdən görmək və ora getmək mümkün deyildir. Həmin bağda ən gözəl imarətlər və saraylar tikilmiş idi. Bu bağın daxilində kanallar çəkilmiş, kanalların birindən şərab, digərindən süd, başqasından bal və özgəsindən su axırdı. Burada ən gözəl qızlar və qadınlar bütün musiqi alətlərində çalıb oxuyurdular.

Qoca Ələddin öz adamlarına bu bağın Peyğəmbər Məhəmmədin təsvir etdiyi cənnətə oxşadığını deyirdi ki, cənnətdə də insanlar istədikləri qədər kanallarda axan şərab, süd, bal və sudan istifadə edəcəklər.

Qoca bu bağa öz istəyinə uyğun olaraq beş, on, bəzən iyirmiyə qədər gənc oğlanları seçər, onları anaşa vasitəsilə yuxuya verdirib sonra bağda oyadardılar. Oyanmış gənc özünün harada olmasını soruşanda ona sən cənnətə düşmüsən deyirdilər. Burada qızlar və qadınlar bütün günü mahnı oxuyar, oynayar və oğlanların bütün arzularını yerinə yetirərdilər.

Müəyyən vaxtdan sonra qocanın əmrinə uyğun olaraq gəncləri yenidən anaşa ilə yuxuya verib onun yanında oyadardılar. Oğlanlar bağda gördüklərini qocaya danışardılar. Onlar qocanın peyğəmbər olmasına inanar və onun tapşırıqlarını yerinə yetirərdilər.

Qoca tərəfindən öldürülmək və ya qorxutmaq üçün seçilmiş şəxslər dövlət başçıları olurdular. Ona görə də çoxlu sayda dövlət başçıları, hökmdarlar və zadəganlar qocaya xərac, hədiyyə və bəxşiş verirdilər.

Qoca tərəfindən öldürülmüş ən məşhur şəxs Səlcuq sultanlarından Alp Arslan və Məlik şaha otuz iki il vəziri olmuş Nizami mülk və Hersoq Konrad olmuşdur.

1257-ci ildə Ələmut qalası monqol xanı Xulaqi tərəfindən tutulmuş və bununla da İsmayilliyə dövləti tarixdən silinmişdir.

Hal-hazırda İsmayıllı təriqətinin üzvləri Pakistanda, Suriyada, Tacikistanda, Şərqi Afrikanın Zənzibar adasında və Pamir dağlarında yaşayırlar.

Məhəmməd QARAKİLSƏLİ




loading...




SON XƏBƏRLƏR
Mühacir Azərbaycan Türk aydınlarının milli tarixi-fəlsəfi irsi - (III YAZI)
"Hoçaz çayının səsi indi də qulağımdadır" - Ərşad Hüseynov
Bir gecədə məşhurlaşan müğənnidən daha bir maraqlı mahnı: "Qaytar qoyunları..." - VİDEO
Araz Türk Cümhuriyyəti hansı zərurətdən yarandı?
"Beşikdaş"ı qardaş klub seçib, onun izi ilə gedəcəyik" - QURBAN QURBANOV
AzTU-da Milli Qəhrəmanın anım tədbiri keçirilib
“Hərbi xidmətdə olmamışam” – Əli Həsənovun nəvəsinin məhkəməsi
İranlı xanəndə Azərbaycan türklərini təhqir etdi - VİDEO
Xəyal Əhmədov: "Yarışlarda Azərbaycanın bayrağını ucaltdığım üçün qürur duyuram"
MTN GENERALI MƏHKƏMƏDƏ ELDAR MAHMUDOVUN ŞOK CİNAYƏTİNİ AÇIQLADI
Nazir: “Niyə əlillərin deputatlığa namizədliyi irəli sürülmür?”
Qarabağ əlili nazir müavini təyin edilsin! - Deputatdan təklif
Fransa Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın etirazına cavab verib
Yağış və qar yağacaq, bəzi yollar buz bağlayacaq -XƏBƏRDARLIQ
Jurnalist Natiq Qədimov dəfn olunub - FOTO
Gələn il orta aylıq əməkhaqqı 4 faizədək artacaq - NAZİR MÜAVİNİ
Prezident NATO-da Qarabağ problemini qaldırdı
Azərbaycan professional musiqisinin banisi Üzeyir Hacıbəylinin anım günüdür
"Qarabağ"ın əziyyətinə heyfim gəldi" - Elmar Məmmədyarov
RUSİYA, İRAN VƏ TÜRKİYƏ LİDERLƏRİ SURİYA İLƏ BAĞLI BƏYANAT QƏBUL ETDİLƏR
"Qırmızı vərəqə çox vaxt hansısa oyunçunu sındıranda verilir" - Qurban Qurbanov
Şenol Günəş “Qarabağ”ın oyununa gəlib
Azərbaycanda neçə min erməni yaşayır? - RƏSMİ RƏQƏM
İşləməyən köçkünlərin pulu niyə kəsilib? - Rəsmi açıqlama
Bəşşar Əsəd Rusiyada 9 maddəlik təkliflər paketini qəbul edib
Ərdoğan: "Qarabağ münaqişəsini yalnız Rusiya həll edə bilər"
İlham Əliyev Brüsseldə NATO-nun baş katibi ilə görüşəcək
Fransalı mer Alfortvile və işğal altında olan Laçın şəhəri arasında qardaşlaşmanı pisləyib
Böyük turançı: İsmayıl Ənvər Paşa — Bu gün onun doğum günüdür
Niderlandda Qarabağa səfərlər təşkil edən Booking.com saytına qarşı kampaniya başlayır