Qarabag Media
Haqqımızda Əlaqə

İranda İsmayılizm təriqətinin yaranması


Tarix:17-10-2017, 16:16 Kateqoriya:Manşet / Araşdırma

 İranda İsmayılizm təriqətinin yaranması VII əsrdə İranda İsmayılizm təriqətinin və XI əsrdə İsmayılizm dövlətinin yaranmasının səbəbləri haqqında...

VII əsrdə altıncı şiə imamı olan Cəfər Sadıx imamlığı öz böyük oğlu olan İsmayıla vermədi. Səbəb isə İsmayılın şərab içməsi olmuşdur. İsmayıl isə atasından əvvəl vəfat etdi. Bu səbəbdən də şiə təriqətinin daxilində parçalanma baş verdi. Şiələrin müəyyən hissəsi imam kimi İsmayılın oğlu Məhəmmədi qəbul etdilər.

Bağdadda oturan xəlifə tərəfindən təqib olunan İsmayıllı cəmiyyətinin üzvləri gizlənmək məcburiyyətində qaldılar. Bundan sonra onlar xalq arasında belə şayiə yaymağa başladılar ki, Mehdi adında yeni imam gələcək və o, insanlara irqindən və dinindən asılı olmayaraq xoşbəxtlik gətirəcəkdir.
VIII-IX əsrlərdə İsmayıllı cəmiyyətində yenidən parçalanma baş verdi. Bu dəfə özünün imam Əlinin və Peyğəmbərin qızı Fatmanın nəslindən olduğunu elan edən Ubeydulla adlı şəxs Fatimilər xilafətinin Tunisdə yaranmasının əsasını qoydu. Bu xəlifə dövləti 909-cu ildən 1171-ci ilə kimi hakimiyyətdə qalmışdır. Fatimilər xilafətində dövlətin rəsmi dini İsmayılizm təriqəti olmuşdur.

İranda İsmayılizm cəmiyyətinin üzvləri tərəfindən başlanan xalq üsyanına başçılıq etmək Həsən ibn Sabbaxın adı ilə bağlıdır. Həsən ibn Sabbax rəhbər, təşkilatçı İsmayılizm cərəyanının ideologiyasını ifadə və müdafiə edən şəxs olmuşdur. Əlamut qalası İsmayıllılar tərəfindən 1090-cı ildə tutulmuşdur. Həmin vaxt İsmayıllı dövlətinin yaranma tarixi hesab olunur. Əlamut qalası sıldırım qayalarla əhatə olunmuş və o dövrün hərbi texnikasına görə alınmaz qala olmuşdur. İsmayıllı dövləti nə Səlcuq, nə də Fatimilər xəlifəsinə tabe deyildi.

Həsən ibn Sabbaxın otuz beş illik hökmranlığı dövründə Əlamut qalasında heç kəs açıq olaraq şərabdan istifadə etməmişdir. Bu qanunu pozduğuna görə Həsən ibn Sabbax öz doğma oğlu Məhəmmədi dar ağacından asdırmışdır.

Həsən ibn Sabbax xalq üsyançılarına başçılıq etmiş şəxslərdən fərqli olaraq varlanmaqdan və şəxsi sülalə qurmaqdan, hakimiyyəti oğlanlarına verməkdən imtina etmişdir.
Məşhur italyan səyahətçi Marko Polo İsmayıllılar və onların terrorçu hazırladıqları haqqında yazmışdır.

Ələddin adlı qoca iki dağın arasında yerləşən dərədə böyük və əla bir bağ yaratmışdır. Bu bağı heç yerdən görmək və ora getmək mümkün deyildir. Həmin bağda ən gözəl imarətlər və saraylar tikilmiş idi. Bu bağın daxilində kanallar çəkilmiş, kanalların birindən şərab, digərindən süd, başqasından bal və özgəsindən su axırdı. Burada ən gözəl qızlar və qadınlar bütün musiqi alətlərində çalıb oxuyurdular.

Qoca Ələddin öz adamlarına bu bağın Peyğəmbər Məhəmmədin təsvir etdiyi cənnətə oxşadığını deyirdi ki, cənnətdə də insanlar istədikləri qədər kanallarda axan şərab, süd, bal və sudan istifadə edəcəklər.

Qoca bu bağa öz istəyinə uyğun olaraq beş, on, bəzən iyirmiyə qədər gənc oğlanları seçər, onları anaşa vasitəsilə yuxuya verdirib sonra bağda oyadardılar. Oyanmış gənc özünün harada olmasını soruşanda ona sən cənnətə düşmüsən deyirdilər. Burada qızlar və qadınlar bütün günü mahnı oxuyar, oynayar və oğlanların bütün arzularını yerinə yetirərdilər.

Müəyyən vaxtdan sonra qocanın əmrinə uyğun olaraq gəncləri yenidən anaşa ilə yuxuya verib onun yanında oyadardılar. Oğlanlar bağda gördüklərini qocaya danışardılar. Onlar qocanın peyğəmbər olmasına inanar və onun tapşırıqlarını yerinə yetirərdilər.

Qoca tərəfindən öldürülmək və ya qorxutmaq üçün seçilmiş şəxslər dövlət başçıları olurdular. Ona görə də çoxlu sayda dövlət başçıları, hökmdarlar və zadəganlar qocaya xərac, hədiyyə və bəxşiş verirdilər.

Qoca tərəfindən öldürülmüş ən məşhur şəxs Səlcuq sultanlarından Alp Arslan və Məlik şaha otuz iki il vəziri olmuş Nizami mülk və Hersoq Konrad olmuşdur.

1257-ci ildə Ələmut qalası monqol xanı Xulaqi tərəfindən tutulmuş və bununla da İsmayilliyə dövləti tarixdən silinmişdir.

Hal-hazırda İsmayıllı təriqətinin üzvləri Pakistanda, Suriyada, Tacikistanda, Şərqi Afrikanın Zənzibar adasında və Pamir dağlarında yaşayırlar.

Məhəmməd QARAKİLSƏLİ










SON XƏBƏRLƏR
Çağdaş Azərbaycan Türk fəlsəfəsinin başlıca problemləri
Əlimərdan bəy Topçubaşovun qayınanasına məktubu – Sizin qızınızı sevirəm…
Fizuli Məmmədov İtaliya mətbuatında Xocalı soyqırımından yazdı
"Yollar uzanan gün..." filminin təqdimatı oldu - FOTO
Qazaxıstan “Barıs” zirehli maşının qış sınaqlarına başlayıb
"Hamilə qadınların qarnına biz soxdular, içalatlarını çıxartdılar" — Xocalı şahidi
Fəxri adlara görə aylıq təqaüd artırıldı
Azərbaycanda "Youtube" kanalı bağlanmalıdır? – EKSPERTLƏRİN RƏYİ
"Xəcalət" dramı bu dəfə Ağdam səhnəsində — FOTO
Türk ordusu 3 kəndi azad etdi
Prezident vəkilliyin inkişafı ilə bağlı sərəncam imzaladı
“Qarabağ” heç vaxt bir futbolçudan asılı olmayıb" — Rəşad Sadıqov
"Azərbaycanlı terminator": Biz pul üçün döyüşmürük
Atatürkün dəfnində iştirak edən sabiq nazir — Azərbaycan Cümhuriyyəti - 100
“Video Vəkillik Bacarıqlarının Artırılması” layihəsi çərçivəsində növbəti təlim keçirmişdir
“İraqda valideynlərini itirmiş 15-ə yaxın azərbaycanlı uşaq var”
Qarabağda erməni əsgər məhv edildi
İzmirdə Xocalı Soyqırımının qurbanları anılacaq
Azərbaycan XİN Eduard Nalbandyana cavab verib
Azərbaycanın müdafiə naziri Belarusa gedib
Türkiyə Silahlı Qüvvələri: "Afrinə tərəf hərəkət edən bütün qüvvələr məhv ediləcək"
İngiltərədə yaşayan azərbaycanlı vəkildən Qarabağ qazisinə dəstək
3 Milli Qəhrəmanın doğum günüdür
Nəsib bəy Yusifbəylinin dünyagörüşündə Azərbaycan türkçülüyü ideyası - V Yazı
Məcburi köçkünlərin vahid aylıq müavinəti artırılıb
Afrində daha bir kənd terrorçulardan təmizləndi
Neçə Milli Qəhrəman var?
“Yollar uzanan gün...” filminin təqdimat mərasimi keçiriləcək
Rəsmi Bakı Qarabağ məsələsində Fransanın mövqeyindən narahatdır
Birinci sinfə şagird qəbulu başlayır - Qaydalar açıqlandı